يابد و سنگين‌تر شود و در اين هنگام است كه مفهوم سوم مطرح مىشود كه : « نيكى كنيد كه خداوند نيكوكاران را دوست دارد . » تدبّر و واقعيّت خارجى كسى كه قصدش فهم قرآن‌است بايد آن را موجودى زنده و متحرك بداند و چنين امرى با تطبيق آيات قرآن كريم بر واقعيت خارجى صورت مىپذيرد . آيات قرآن مصداقهاى خارجى دارد كه در هر روزگارى بر آنها منطبق است ، آيه مربوط به متّقين تطبيقى زنده دارد چنانچه آيه مربوط به فاسقان نيز چنين است و فرد هنگام تدبّر در قرآن بايد در جستجوى آنها باشد و در همين جاست كه قرآن كريم به شيوه عمل تبديل مىشود و حتّى مىتوان گفت انسان را به حقايق زيادى راهنمايى مىكند ، زيرا فرد را در فهم وقايع شناخته شده يارى مىرساند كه در اين هنگام قرآن را مىتوان مانند راهنماى موزه آثار باستانى دانست ، زيرا ديدن موزه بدون راهنما سودى ندارد و چنانچه صرف راهنما بدون ديدن آثار نيز فايده‌اى در بر نخواهد داشت . اين بدان سبب است كه معاصران نزول وحى با وسعت علم وپختگى فقه قرآن را درك مىكردند - و شايد به اندازه پيامبران - زيرا آنها وحى را در داغترين حوادث روزمره دريافت مىكردند كه قرآن همه روز همراه با حوادث مربوط به رسالت نازل مىشد و قرآن خود تقسيم بندى ثبت آيات آن را تعليل كرده و مىگويد : ( وَقَالَ الَّذِينَ