السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آژير)

42

مباحثى پيرامون معارف قرآن كريم (فارسى)

است : ( وَفَاكِهَةً وَأَبّاً ) از وى پرسش نمود و او پاسخ را ندانست ، در اين هنگام حضرت على عليه السلام در رسيد و فرمود : معناى اين كلمه در خود آيه موجود است زيرا خداوند مىفرمايد : ( وَفَاكِهَةً وَأَبّاً * مَتَاعاً لَكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ ) « 1 » « و ميوه و علف ، تا شما و چهارپايانتان بهره بريد . » ، پس « فاكهه » براى شما و « ابَّ » براى حيوانات شماست . « 2 » ج - تفسير شناخت چهارچوب تاريخى كه گواه نزول وحى است و شناخت مورد خاصى كه آيه در آن مورد نازل شده و موضعگيرى اجتماعى كه اين آيه بدان سمت و سو داده است در فهم معناى دقيق آيه اهمّيت بسيارى دارد . شناخت تفاسير ائمّهء وحى عليهم السلام از آيات قرآنى در معانى آن قطعى و حتمى است جز آن كه گاهى در تفاسير ائمّه عليهم السلام تفاوت ديده مىشود يا تنها يك مورد صدق را قائل شده‌اند . در اين‌جا ناگزيريم از اين تفاسير راهى براى فهم عمومى قرآن برگزينيم كه از يك سو مسأله اختلاف را حلّ مىكند و از سوى ديگر موارد صدق فراگيرترى در اختيار مىنهد و از همين رو نبايد در نصوص وارده در تفسير قرآن انديشه‌اى خشك و جمود داشته باشيم و آن را تنها معانى اين آيات بدانيم ، بلكه بايد آن را وسيله درك فراگيرتر آيه قرار دهيم و اين نكته را بررسى كنيم كه چگونه و چرا اين آيه تنها بر موردى منطبق است كه تفسير تعيين مىكند تا به اين نكته پى ببريم كه آيا ممكن است آيه را به

--> ( 1 ) - سورهء عبس ، آيات 31 - 32 . ( 2 ) - ارشاد شيخ مفيد .