« ابن شاذان » به همين ترتيب به سؤالات خود ادامه مىدهد سؤالاتى درست و دقيق كه امكان پاسخگوئى به آنها وجود ندارد . ما خواننده را به كتاب ارجمندش ( الايضاح ) ارجاع مىدهيم . اين كتاب تشنه معرفت را سيراب مىكند . و اضافه مىكنيم : كسى كه در اين زمينه به تحقيق بپردازد چندين برابر ابن شاذان ( ره ) تناقض و تعارض در روايات اهل سنت خواهد يافت . اما ، ما فعلا در صدد به دست آوردن تمام تعارضات نيستيم . اما سخن بلاغى در اين باب : « ابو بكر نظرش بر جمع‌آورى قرآن قرار گرفت و از « زيد بن ثابت » خواستار جمع‌آورى قرآن گشت ، زيد تثاقل كرد و ابو بكر خواسته‌اش را پيگيرى نمود تا زيد پذيرفت و قرآن را جمع‌آورى كرد » . در همين روايات آمده است : اول « زيد » بود كه نظرش بر جمع‌آورى قرآن قرار گرفت و عزم را جزم كرد . او نخست با عمر در اين باره صحبت كرد و عمر هم با ابو بكر مطلب را در ميان گذاشت و ابو بكر هم با مسلمانان مشورت كرد . باز در همين روايات است كه : ابو بكر كسى است كه قرآن را جمع كرد . در همين روايات آمده است : عمر كشته شد ولى هنوز قرآن ، جمع‌آورى نشده بود . و باز در همين روايات آمده است كه : در خلافت عثمان و به دستور او بود كه قرآن جمع‌آورى شد . و يا : اين عمر بود كه به زيد بن ثابت و سعيد بن عاص دستور جمع‌آورى قرآن را داد و گفت : زيد املاء كند و سعيد بنويسد . لذا زيد بن ثابت قرآن را املاء مىكرد و سعيد بن عاص هم مىنوشت . و باز : مطلب فوق به عثمان ، پس از قتل عمر نسبت داده شده است . و در همين روايات است كه : ابى بن كعب قرآن را املاء مىكرد زيد مىنوشت و سعيد هم آيات را اعراب‌گذارى مىكرد . و در روايت ديگرى : سعيد و عبد اللّه بن حرث ، قرآن را اعراب‌گذارى مىكردند . اين حال روايات و بعضى از تناقضات آنهاست . از جمله مضمون يكى از روايات آن است كه : سوره برائت آخرين سوره از قرآن است كه نازل شد . ارزش تاريخى اين گونه روايات را خود شما تعيين كنيد . در اين باره حد اقل به جزء اوّل كنز العمال و منتخب آن نگاه كنيد « 1 » .

--> ( 1 ) آلاء الرحمن ، ص 19 .