پيش كشيدن مباحث نحوى ، و فرضيه‌سازى براى حركات محتمل ، باعث انحراف اذهان از معناى اصلى آيات شده و به چپ و راست رفته و حتى كسانى كه كج‌فهم باشند به معانى نادرست دست يافته آنها را به قرآن نسبت مىدهند . اين كار باعث مىشود مقصود اصلى آيات ، پنهان باقى بماند ، و راههاى ورود به سرچشمه قرآن بسته گردد و معانى قرآن فراموش گردد . اين ادبا مصداق سخن امام باقر - عليه السلام - مىگردند كه مىفرمايد : « كلمات قرآن را بپاداشتند ولى حدود آن را ضايع ساختند . آيات را روايت مىكنند ليكن رعايت نمىكنند « 1 » » . مطلب بالا با مراجعه به كتب ذيل روشن خواهد شد : 1 - الاتقان سيوطى ، ج 1 ، ص 179 - 186 . ( سيوطى موارد آن را بيان مىكند ) . 2 - التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 . 3 - الكشف عن وجوه القراءات السبع . 4 - كتاب حجة القراءات و غير آن . اين نوع تحريف و اجتهاد باطل ، با فرض حفظ رسم الخط و نص آيات است و عدم تصرف در كتابت آنها . نوع دوّم : يكى ديگر از اقسام اجتهاد باطل ، نوعى است كه منجر به مخالفت رسم الخط و حتى نقل و روايت است . نمونه اين اجتهاد باطل توسط ابو بكر بن مقسم صورت گرفته است . وى از قرائات ، آن را انتخاب مىكرد كه به نظرش با اصول و قواعد عربى سازگار باشد اگر چه اين قرائت مخالف رسم الخط مصحف و يا نقل باشد . عليه ابو بكر مجلسى منعقد شد و بر ممانعت از كار وى اجماع حاصل شد « 2 » در آن مجلس قراء و فقها حضور يافتند و آوردند تازيانه بزنند كه توبه كرد . دربارهء او گفته‌اند : قرائت موافق عربيت و رسم الخط را تجويز مىكرد اگر چه مخالف قرائات منقول و مروى باشد « 3 » .

--> ( 1 ) رك : الكافى ، ج 8 ، ص 53 . بحار ، ج 75 ، ص 359 . وافى ، ج 5 ، ص 274 . المحجة البيضاء ، ج 2 ، ص 264 . و البيان آية اللّه خوئى ، ص 249 . ( 2 ) طبقات كبرى / ابن سعد ، ج 2 ، ص 54 . الاتقان ، ج 1 ، ص 77 . التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 31 به نقل از : دو منبع پيشين القراءات القرآنية فضلى ، ص 50 و 82 به نقل از غاية النهاية ، ج 1 ، ص 124 و به نقل از : غيث النفع ، ص 218 . ( 3 ) النشر ، ج 1 ، ص 17 و 35 . و تاريخ بغداد ، ج 2 ، ص 206 و 207 .