السيد جعفر مرتضى العاملي (مترجم: اسلامى)

154

حقائق هامة حول القرآن الكريم (حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم) (فارسى)

عدم اعراب‌گذارى كلمات وقتى يك كلمه حركت اعرابى نداشته باشد به طور طبيعى احتمال چند نوع خواندن را مىتواند داشته باشد مثلا : « مهر » با سه حركت « ميم » مىتوان خواند و سه معنا از آن دريافت . اين مسئله بخصوص در تركيب جمله و سياق آن مىتواند تأثير زيادى داشته باشد و اختلافات زيادى ببار بياورد . و همين مسئله يكى از علل اصلى اختلاف در قرائت است . براى نشان دادن تنوع اختلافات به نمونه‌هاى زير اشاره مىكنيم : آيه شريفه : يَعْكُفُونَ عَلى أَصْنامٍ لَهُمْ « 1 » به ضم كاف و كسر آن قرائت شده است « 2 » . طبرسى مىگويد : اينها دو لغت مىباشند . يا : قسمتى از آيه شريفه : « يضارّ » به ضم « را » و فتح آن خوانده شده است « 3 » . و يا : آيه شريفه : . . . فَيَقْتُلُونَ وَ يُقْتَلُونَ اوّل را معلوم و دوم را به صيغه مجهول خوانده‌اند . و بر عكس هم خوانده شده است « 4 » . « ابن مسعود » آيه « مَجْراها وَ مُرْساها » را به فتح دو « ميم » آن تلاوت مىكرد « 5 » و باز همين ابن مسعود : « بَلْ عَجِبْتَ وَ يَسْخَرُونَ » را به صيغهء متكلم مىخواند « 6 » . و يا : حرميان « يَرْتَعْ » را به كسر « عين » تلاوت مىكرد . و ديگران آن را به سكون « عين » مىخوانند « 7 » . « ابن عباس » آيه : . . . قُلُوبُنا غُلْفٌ را به تشديد « لام » مىخواند « 8 » . و يا : . . . حَتَّى يَطْهُرْنَ را « حتى يطهرن » هم خوانده‌اند « 9 » .

--> ( 1 ) سورهء اعراف ، آيه 138 . ( 2 ) الكشاف ، ج 2 ، ص 150 . و مجمع البيان ، ج 4 ، ص 471 . ( 3 ) مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 162 و الاتقان ، ج 1 ، ص 46 . و در كشاف ، ج 1 ، ص 227 حسن آيه را به كسر « را » خوانده است . ( 4 ) الجامع لاحكام القرآن ، ج 8 ، ص 568 . التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 112 . مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 163 و رك : النشر ، ج 1 ، ص 26 . ( 5 ) مجمع الزوائد ، ج 7 ، ص 155 به نقل از طبرانى . ( 6 ) همان مدرك به نقل از : طبرانى . ( 7 ) التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 76 . و الكشف عن وجوه القراءات السبع ، ج 2 ، ص 5 - 7 . ( 8 ) مجمع الزوائد ، ج 7 ، ص 154 به نقل از : طبرانى در : الاوسط . ( 9 ) حجة القراءات ، ص 134 و 135 .