الشيخ حسين المظاهري
38
سير و سلوك (منزله دوم: توبه) (فارسى)
افزون بر اين ، امر ، سفارش و تشويق بندگان به توبهء زبانى ، در روايات اهلبيت ( ع ) ، به وفور يافت مىشود . « 1 » از جمله ، مردى به رسول خدا ( ص ) عرض كرد : اى رسول خدا ( ص ) من مرتكب گناه مىشوم ، هنگامى كه توبه مىكنم چه بگويم ؟ حضرت فرمودند : « اسْتَغْفِرِ اللَّهَ - به درگاه خداوند استغفار كن » . پس عرض كرد : توبه مىكنم و سپس دوباره به گناه باز مىگردم ، فرمودند : هر زمان مرتكب گناه شدى ، از خداوند طلب مغفرت و بخشايش كن . عرض كرد : بنابراين گناهان من زياد مىشود . حضرت فرمودند : عفو و بخشايش خداوند زيادتر و بيشتر است . پس پيوسته توبه مىكنى تا اينكه شيطان رانده مىگردد . « 2 » طلب آمرزش و اظهار پشيمانى از گناهان گذشته ، توسّط زبان صورت مىگيرد و مسلمان واقعى همانطور كه بايد احساس ندامت داشته و قلباً پشيمان باشد ، لازم است با گريه ، تضرّع و زارى به درگاه خداوند سبحان ، پشيمانى خود را اظهار كند . تا نگريد ابر ، كى خندد چمن * تا نگريد طفل ، كى نوشد لبن تا نگريد طفلك حلوا فروش * بحر بخشايش نمىآيد به جوش وقتى انسان به حالت توبه دست يافته باشد ، به هر زبان و لهجهاى كه بتواند ، شرمندگى خود را اظهار مىكند و در استخدام لغات و جملات ، حال خود را نمىفهمد . حتّى در بسيارى از اوقات ، عبارات بسيار عاميانهاى جاىگزين ذكر لفظى توبه مىشود و شخص توبهكننده ، توجّه به صحّت ظاهرى كلماتىكه بر زبان
--> ( 1 ) . ر . ك : الكافى ، ج 2 ، صص 439 و 522 ؛ بحارالأنوار ، ج 94 ، ص 91 ؛ مسند احمد ، ج 5 ، ص 293 ؛ جامع الاخبار ، صص 58 - 56 ؛ السنن الكبرى ( النسائى ) ، ج 6 ، ص 115 و . . . ( 2 ) . ارشاد القلوب ، ج 1 ، ص 46