شرمنده باشد . اگر چنين حالتى براى آدمى پديد آيد ، قطعاً توبهء او پذيرفته مىشود ، گناهان او بخشيده مىشود و پروندهء سفيد و درخشانى فراروى او گشوده خواهد شد . اركان توبه حالت توبه ، مشتمل بر چهار ركن است كه عبارتند از : « احساس ندامت » ؛ « اظهار ندامت » ؛ « عزم اصلاح » ؛ « اصلاح » ؛ در واقع ، توبهء حقيقى وابسته به تحقّق چهار ركن مذكور است و تا وقتى اين چهار ركن به وقوع نپيوندد ، توبه حاصل نمىشود . به عبارت روشن‌تر ، اركان توبه ، لازم و ملزوم يكديگرند و هيچ‌يك به تنهايى و مستقلًا توبه را محقَّق نمىسازد . اميرالمؤمنين ( ع ) مىفرمايند : « التَّوْبَةُ عَلَي أَرْبَعَةِ دَعَائِمَ نَدَمٍ بِالْقَلْبِ وَ اسْتِغْفَارٍ بِاللِّسَانِ وَ عَمَلٍ بِالْجَوَارِحِ وَ عَزْمِ أنْ لَا يَعُود » « 1 » توبه داراى چهار پايه است : پشيمانى دل ، استغفار به زبان ، عمل به وسيلهء اعضا و تصميم به ترك تكرار . البته ركن اساسى توبه ، احساس ندامت و پشيمانى قلبى است و ساير اركان ، ساخته و پرداختهء آن ركن مىباشند و به صورت ناخودآگاه به دنبال آن پديد مىآيند . در ادامهء اين فصل ، به شرح مختصرى از اركان توبه پرداخته مىشود .

--> ( 1 ) . بحارالأنوار ، ج 75 ، ص 81