خويش عذرخواهى كند . توبه يعنى بازگشت گناه‌كار و پشيمانى از قصور و تقصير ، يعنى بازگشت از نفس امّاره و صفات رذيله به‌سوى رحمت خداى متعال ؛ توبه يعنى بازگشت از هوى و هوس و از هر وسوسه‌اى ، به سوى پروردگار مهربان . و بالأخره توبه يعنى رهايى از زير پرچم طاغوت مخصوصاً شياطين جنّى و انسى و رفتن به زير پرچم الله تبارك و تعالى و سپردن خويش به حق‌تعالى . توبه ، واجب شرعى و عقلى پيش از بيان هر مطلب ديگرى در موضوع توبه ، بايد دانست كه توبه ، از نظر شرع مقدّس و نيز از نظر عقل ، واجب است . آيات بينات قرآن كريم و نيز روايات نورانى اهل‌بيت ( ع ) ، مكرّراً وجوب توبه را گوشزد مىكنند . خداوند متعال در آياتى از قرآن كريم ، نه تنها ، صريحاً به بندگان خود دستور مىدهد كه توبه كنند ، بلكه دستور مىدهد كه خالصانه توبه كنند : يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَي اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً « 1 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، به‌سوى خدا توبه كنيد ، توبه‌اى خالص . اين بيان روشن - كه نظير آن در روايات نيز به وضوح مشاهده مىشود و در فصول آينده به ذكر نمونه‌هايى از آن پرداخته خواهد شد - حاكى از آن است كه توبه و بازگشت به سوى پروردگار متعال ، از اوجب واجبات است و ترك آن مانند ترك هر واجب ديگرى ، حرام است و گناه بزرگى محسوب مىشود . همچنين عقل انسان ، مستقلًا دلالت مىكند كه توبهء فورى از گناه ، واجب و لازم است ؛ زيرا عقل سليم ، علاوه بر اين‌كه پشيمانى و شرمندگى بنده از رفتارهاى ناپسند و ناهنجار خود در برابر مولا و صاحب پروردگار را به خوبى درك مىكند ،

--> ( 1 ) . تحريم / 8