براى آمر به معروف و ناهى از منكر پديد نيايد . بنابراين اگر شخصى بداند يا گمان كند كه در صورت امر يا نهى ضرر جانى ، آبرويى يا مالى زيادى به او مىرسد ، امر به معروف و نهى از منكر بر او واجب نيست . البتّه ، اين موضوع كلّى نيست و علماى اسلام در ابعاد مختلف آن بحث كرده‌اند . به عنوان مثال ، امام راحل بزرگوار رحمه اللّه مىفرمودند : « اگر معروف يا منكر از امورى باشد كه شارع مقدّس به آن اهمّيّت زياد مىدهد ، مثل اصول دين يا مذهب ، حفظ قرآن مجيد ، حفظ عقايد مسلمانان يا احكام ضروريه ، بايد ملاحظهء اهمّيّت شود و مجرّد ضرر ، موجب واجب نبودن نمىشود ، پس اگر توقّف داشته باشد حفظ عقايد مسلمانان يا حفظ احكام ضروريه اسلام بر بذل جان و مال ، واجب است بذل آن » . 8 . مراتب و درجات امر به معروف و نهى از منكر امر به معروف و نهى از منكر به تناسب موقعيت و شرايط گناه و گناهكار و تعداد دفعات ارتكاب گناه مراتبى دارد ، كه به شرح ذيل است : 1 - 8 . اهتمام به واجبات و ترك محرّمات درجهء نخست امر به معروف و نهى از منكر اهمّيّت دادن به واجبات و اجتناب از منكرات است به طورى كه ديگران از رفتار او متنبه شوند و واجبات را به‌جا آورند و گناهان را ترك كنند ، و اين مرتبه از بهترين مراتب است و تأثير آن هم زياد است مخصوصا پدر و مادر در خانه و معلّم در مدرسه و بزرگان در اجتماع .