پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله به دنبال آنان فرستادند و فرمودند : « خداوند توبه شما را پذيرفت » و آنان نيز به شهر بازگشتند . حكايت بالا اين نكته را به ما مىآموزد كه بايد با گناهكار مبارزهء منفى كمنيم و با او رابطه نداشته باشيم تا از گناه خود دست بردارد . در جامعهء اسلامى همه بايد با گناهكاران مبارزهء منفى كنند و چند نفر به خصوص ، نمىتوانند كارى از پيش ببرند . اگر همهء مردم اين كار را انجام دهند ، گناه از جامعه رخت بر مىبندد . اگر با كسىكه فسق‌وفجور انجام مىدهد ، مبارزه منفى شود ، آن شخص ديگر گناه نمىكند ، چنان‌چه كسى با رباخوار معامله نكند ، او از رباخوارى دست مىكشد . پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله مىفرمايند : « كلّكم راع و كلّكم مسئول عن رعيّته » . « 1 » « تمام شما به منزلهء نگهبان و شبان يكديگر هستيد و تمام شما نسبت به ديگران مسئوليّت داريد » . اين بيان پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و إله نوعى تعهّد و مسئوليّت مشترك ميان مسلمانان براى حفظ و نگهدارى جامعهء اسلامى بر مبناى تعاليم اسلام به وجود مىآورد . امر به معروف و نهى از منكر شيوهء همهء پيامبر عليهم السّلام است و بدين وسيله واجبات الهى به پا داشته و جامعه اسلامى آباد مىشود . امر به معروف و نهى از منكر به توصيه‌ها و اندرزهاى كوچك در زندگى فردى و اجتماعى خلاصه نمىشود ، بلكه اين اصل بزرگ اسلامى در همهء ابعاد زندگى اجتماعى و سياسى مسلمانان مصداق پيدا مىكند . 1 . يك نمونه از عمل به اين اصل مهم اسلامى ، نهضت مقدّس امام حسين عليه السّلام است . آن حضرت با صراحت كامل در وصيت خود به برادرش ، محمّد بن حنفيّه ، هدف از قيام خود عليه حكومت ستمگر را اجراى اصل

--> ( 1 ) . الشعيرى ، محمّد بن محمّد ، جامع الأخبار ، ص 119 .