ناظر باشند و مراقب اعمال و رفتار هم باشند . زن و شوهر بر اعمال يكديگر نظارت كنند تا واجبات دين عمل شود . پدر و مادر مراقب رفتار فرزندان خود باشند تا به انحراف كشيده نشوند . دوستان بر اعمال همديگر نظارت كنند . روحانى بر غيرروحانى و نيز غيرروحانى بر روحانى ناظر باشند ، همه مواظب باشند كه در جلسه‌ها غيبت نشود ، شخصيّت افراد پايمال نشود و دروغ گفته نشود . در بازار اسلامى گران‌فروشى و رباخوارى نشود . در جامعهء اسلامى همهء مردم بايد بر امور يكديگر نظارت كنند تا همه امور بر مدار قانون و شرع بگردد . قرآن شريف مىفرمايد : « المؤمنون و المؤمنات بعضهم أولياء بعض يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر » « 1 » « مردان مؤمن و زنان مؤمن ، برخى از آنان دوستان برخى ديگرند ، امر به معروف مىكنند و از زشتىها باز مىدارند » . بنابر آيهء شريفه ، مسلمانان دوست يكديگرند ، نشانهء دوستى آنها اين است كه بر امور يكديگر نظارت دارند . نظارت ملّى به دو روش انجام مىشود : مبارزه مثبت و مبارزه منفى . 1 - 5 . مبارزه مثبت در راستاى تحقّق نظارت ملّى مبارزهء مثبت اين است كه انسان وقتى شاهد گناهى بود ، با زبان خوش و با مهربانى ، گناه‌كننده را از كار خود باز دارد ، با او صحبت كند و از عواقب كار زشتش او را آگاه سازد . يعنى اين‌كه انسان با قاطعيّت و جدّيّت امّا با نرمى و مهربانى ، برخورد كند و در مقابل گناه بايستد كه در اين ميان ، زبان خوش ، تسلّط بر اعصاب ، سعهء صدر ، صبر و استقامت در اوّلين مرحله ، كه وظيفهء عمومى و همگانى است ، نقش اساسى دارد . البتّه در مرحلهء بعد

--> ( 1 ) . توبه / 71 .