الشيخ حسين المظاهري

12

احكام اقتصادى اسلام در مورد زمين (فارسى)

و انفال ، ملك حكومت اسلامى است . « يسئلونك عن الانفال قل الانفال لله و الرسول » « 1 » دولت اسلامى دو نحوه ملكيت دارد . يكى ملكيت جهتى ، بدين معنى كه چون حاكمند ، مالكند و ديگرى ملكيت شخصى و لذا وقتى از ائمه طاهرين راجع به اموالشان سؤال مى شد ، مى فرمودند : اموال ما بر دو قسم است يكى نظير سهم امام كه اين ملك جهت است و در صورت فوت ما به ارث نمى رسد ، بلكه مربوط به امام بعديست ، يكى هم چون خانه ، اثاثيه و . . . ملك شخصى است كه به ارث مى رسد . زمين موات كه از جمله انفال است اولًا و بالذات ملك خداست ، ثانياً و بالعرض ملك رسول الله است و بعد هم معلوم است هنگامى كه رسول اكرم از دنيا بروند ، مال حكومت اسلامى وقت است و اگر حاكم وقت ، امام معصوم باشد تعلق به امام معصوم داشته و در زمان غيبت ملك ولايت فقيه مى باشد . تا اينجا اختلافى در مسأله نيست همه و همه قائلند به اينكه زمين موات از انفال است و باز همه و همه قائلند به اينكه اين انفال ملك جهت است و مال حكومت اسالميست و روايات فراوانى بر اين مطلب وارد شده است . مرحوم صاحب وسائل رضوان الله عليه اين روايات را در آخر جلد وسائل تحت عنوان باب انفال مطرح كرده اند كه آقايان بايد بدانجا مراجعه كنند . در اينجا به يك روايت اشاره مى كنيم كه هم از نظر سند و هم از نظر دلالت بسيار خوبست . و آن

--> ( 1 ) . سوره انفال : آيه ى اول .