الشيخ حسين المظاهري

294

كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى)

( فويل للمصلين و الّذين هم عن صلاتهم ساهون . الّذين هم يراءون و يمنعون الماعون . ) پس واى بر نماز گزارانى كه در نماز خود ، سهل انگارند ، آنان كه ريا مى كنند و از دادن ماعون دريغ مى ورزند . آيا چنين نيست كه اسلام ، بر آوردن نيازهاى مردم را تشويق كرده است ، تا جايى كه امام صادق عليه السلام به نقل از پيامبر ( ص ) مى فرمايد : " و الله لقضاء حاجه المؤمن خير من صيام شهر و اعتكافه . " 268 به خدا سوگند ، هر آينه برآوردن يك نياز مؤمن ، بهتر است از يك ماه روزه و اعتكاف آن . به گمان من ، اين همه تهديد و تشويق ، عنوان ثانوى دارند ، يعنى مقصود از آنها ، تشويق به ايجاد محبّت در جامعه اسلامى است . پس ثواب ، ازروى تفضّل و كيفر ، جعلى خواهد بود . بدين معنى كه شارع با ولايتى كه دارد ، اين گونه كيفرهاى سخت را براى ايجاد محبّت قرار داده است و آنچه را بايد ، برداشته است و ديگر اين گونه كيفرهاى سخت ، استحقاقى نخواهد بود ، چنان كه پاداشها نيز چنين هستند و همه پاداشها و كيفرها براى افزايش محبت وضع شده است ، پس درنگى بايد به خواست خدا بحث پيرامون اين سخن ، به تفصيل خواهد آمد . آنچه شايسته است در پايان گفته شود ، اين است كه اسلام در روايات بسيارى براى محبّت و دشمنى در راه خدا ، تأكيد فراوان كرده است و اين قيد از الطاف خفيه است و درخود ، نكته اى دقيق نهفته دارد ، و آن اينكه ، اگر محبت براى غير خدا و شهوات نفسانى و انگيزه هاى دنيايى باشد ، چونان سرابى خواهد بود كه تشنه ، آن را آب مى پندارد و چنين محبّتى ، نمى تواند باز دارنده از پلشتى هاى اخلاقى باشد ، چه رسد به اينكه عاملى باشد براى بالا بردن اخلاق و تعالى بخشيدن به آن . به علاوه اينكه ، چنين محبّتى با كوچكترين سخن و عمل