، چه دوم ، چه سوم و چه چهارم ، اما از قرآن و روايات استفاده مى كنيم كه بعضى چيزهاى ديگر هم قساوت مى آورد . روايتى از امام صادق ( ع ) است كه مى فرمايد : « ثَلاثَةُ يميتُ القَلبَ ، الذَّنبُ عَلَى الذَّنبِ وَ مُحادَثَةُ النِّساءِ وَ مُجالَسَةُ المُوتى » « 1 » ؛ يعنى سه چيز قساوت مى آورد : 1 . گناه روى گناه ( همين بحث ما ) . 2 . نشست و برخاست با زن نا محرم ( زن با مرد نامحرم ، گفتگوى مرد نامحرم با زن نامحرم ، زن نامحرم با مرد نامحرم ) اينها مُحادَثَةُ النِّساءِ است . بعد هم فرمود : « مُجالَسَةُ المُوتى » و سوال كردند : مُجالَسَةُ المُوتى يعنى چه ؟ فرمودند : « مُجالَسَةُ المترفينَ » ؛ همنشينى با افرادى كه هميشه غرق ماديتند ، افراد عيّاش ، افراد شهوتران ، افراد رياست طلب و دنيا طلب ، با اينها مصاحبت كردن ؛ يعنى اين مجالسى كه معمولًا ما داريم . از اول مجلس تا آخر مجلس يك ساعت يا دو ساعت طول مى كشد ، اما چيزى كه آنجا نيست ، ياد خداست . اگر غيبت نباشد ، اگر تهمت و شايعه نباشد ، حرفهايى است كه به قول عوام ، هزار من آن به يك شاهى ارزش ندارد . ه‌غفلت حرف آخر اينكه از چيزهايى كه قساوت مى آورد ، غفلت است . غفلت چيز بدى است ديگر درباره غفلت صحبت نمى كنيم و تنها به خواندن اين آيه شريفه اكتفا مى كنيم : « وَ لَقَد ذَرَأنا لِجَهَنَّمَ كَثيراً مِن الجِنِّ وَ الانسِ لَهُم قُلوبٌ لا يَفقَهونَ بِها وَ لَهُم اعُنٌ لا يُبصِرونَ بِها وَ لَهُم اذانٌ لا يَسمَعونَ بِها اولئِكَ كالانعامِ بَل هُم اضلُّ اولئِكَ هُمُ الغافِلونَ » . « 2 » غفلت از خدا ، غفلت از آخرت ، غفلت يك طلبه از كارش ، غفلت از معنويتش و غفلت از ولايتش به گفته قرآن ، او را كور مىكند . انسان را كر و گنگ و نفهم مىكند و مقام انسان را تا سر حد حيوانيت تنزّل مىدهد ؛ « بَل هُم اضلُّ » و از حيوانيت هم پايين تر .

--> ( 1 ) - محمد باقر مجلسى ، بحار الانوار ، ج 74 ، ص 194 ، روايت 22 . متن روايت چنين است : « اربعٌ يُمِتنَ القَلبَ الذَّنبُ عَلَى الذَّنبِ وَ كَثرَةُ مُناقَشَةِ النِّساءِ يَعنى : مُحادَثَتِهِنَّ وَ مُحاداتُ الأحمَقِ ، تَقوُلُ وَ يَقُولُ و لا يَرجِعُ إلى خَيرٍ وَ مُجالَسَةُ الموتى فَقيلَ لَهُ يا رَسوُل الله ( ص ) وَ ما الموتى ؟ قالَ : كُلُّ غَنىٍّ مُترِفٍ » و در هيچ كتاب حديثى نيافتيم كه « ثلاثة » نيز نقل شده باشد . ( 2 ) - اعراف / 179