خودگرا است و جز خود و اطرافيان خود را نمى بيند . 2 . يك معناى سنگدلى هم اين است كه ديگر سر و كارى با معنويت ندارد ، بلكه همّ و غم او عالم ماده است . به قول امام صادق ( ع ) قلب او وارونه مىشود . به جاى اينكه قلب او در عالم وحدت منغمر باشد ، در عالم كثرت منغمر است . قرآن مى فرمايد : « أَفَمَن شَرَحَ اللهُ صَدرَهُ لِلإسلامِ فَهُوَ على نُورٍ مِن رَبِّهِ فَوَيلٌ لِلقاسِيَةِ قُلوبُهُم مِن ذِكرِ اللهِ » « 1 » ؛ واى بر سنگدل . اقسام قساوت از نظر قرآن و روايات ، قساوت اقسامى دارد : الف‌نا خوشنودى از عبادت آدم قسى كسى است كه از عبادت لذت نبرد ؛ حالا عبادت بدنى باشد يا عبادت مالى . كمك كردن به ديگران باشد يا رابطه داشتن با خدا ؛ از اين لذت نبرد . اين ، اول مرتبه سنگدلى و اول مرتبه قساوت است و خيال نكنيد كه كمرنگ است . از نظر واقع آن كسانى كه با اين حرفها سر و كار دارند ، بالاترين مصيبت را دارند . در يك روايت قدسى آمده است كه حضرت موسى ( ع ) به مناجات مى رفتند ، يك آدم سنگدلِ بى حيايى - كه معمولًا آدم هاى قسى ، بى حيا هم هستندبه حضرت موسى ( ع ) رسيد . گفت به اين خدايت بگو چقدر گناه كنم ، اما تو مرا عقوبت نكنى ؟ حضرت موسى ( ع ) رفتند و مناجتشان كه تمام شد ، مى خواستند برگردند ، خطاب شد : چرا پيغام بنده ام را نمى دهى ؟ گفت : خدايا خجالت مى كشم كه نقل كنم . خطاب شد : به او بگو كه بالاترين بلا را به تو دادم ، اما متوجه نيستى . مگر تو از مناجات من ، از رابطه با من لذت مى برى ؟ همين كه شيرينى مناجاتم را از دلت بردم ، اين بالاترين بلاست . اين بالاترين مصيبت است .

--> ( 1 ) - آيا كسى كه خدا سينه اش را براى اسلام گشاده است و بر فراز مركبى از نور الهى قرار گرفته ، واى بر آنان كه قلبهايى سخت در برابر ذكر خدا دارند . ( زمر / 22 )