واصحابُ الشِّمالِ ما أَصحابُ الشِّمال . « 1 » دست چپها در روز قيامت چقدر شومند . انسانى كه آنجا دست چپى باشد چقدر شوم و بدبخت است . اينها در آتش جهنّم و در عذاب بسيا ر سختى هستند . إِنَّهم كانُوا قَبلَ ذلكَ مُترِ فينَ . « 2 » بدرستى كه آنهابودند پيش از اين به ناز و نعمت . آنان شومند و گناه آنان بسيار بزرگ بوده و آن اسراف و تبذير و عياشى در دنيا بوده است . به قول علما ى علم اخلاق توغّل در مشتهيات داشتند . اين در ربط با فرد بود . در ربط با جامعه هم قرآن مى فرمايد كه جامعه اسراف گر ، تبذير گر ، عياشگر نابود خواهد شد ، يعنى وقتى كه انسانهاى عياش در يك جامعه زياد شدند اين ملت نابسامان زيرو رو و نابود خواهد شد . انسان عيّاش نه تنها به خود ضرر مىزند بلكه براى ديگران ضرر دارد . اسلام مى گويد كه نبايد جامعه ، در فرد و در خانه اسراف باشد . ولخرجى در اسلام غلط است چنانچه ولگردى ، بى اختيار سخن گفتن و پر گويى نيز از ديد اسلام غلط است . از همين پرگوئيها است كه غيبت ، سخن چينى و تهمت پيدا مىشود . خواب زياد در اسلام نكوهش شده است . ابغض النّاس عند الله الّنوام . البته نه اينكه انسان نخوابد ، خير . به قدر احتياج واجب است كه بخوابد امّا پر خوابى ممنوع است . همانطور كه كم خوابى ممنوع است ، چرا كه اسب چموش نفس را اگر كاه و جو ، ندهى ، مى ميرد و وقتى مرد ، تو هم

--> ( 1 ) 1 . سوره واقعه ، آيه 41 . ( 2 ) 2 . سوره واقعه ، آيه 45 .