الشيخ حسين المظاهري
78
معاد در قرآن (فارسى)
پس ، كسى كه تعزير مىشود ، روح به وسيلهء جسمش كيفر مىبيند . همچنين ، هرگونه لذتى نيز مربوط به روح است كه وسيلهء جسم ، صورت و تحقق مىپذيرد . لذاف هيچ مردهاى از گلباران شدن لذتى نخواهد برد ، زيرا ، جان در بدن ندارد . تنها انسان زنده است كه از گلباران شدن لذت مىبرد و اين لذت مربوط به روح اوست . با اين بيان ، معلوم شد كه جسم تنها به منزله لباس براى انسان است و آنكه بايد لذت ببرد يا ألم ببيند ، « من » يا حقيقت انسان است و جسم - هر جسمى كه باشد - تنها وسيله تحقق لذت يا رنج است . « تو » و « من » - حقيقت انسان - نمىتواند بدون جسم كيفر و پاداش ببيند . زيرا ، « تو » و « من » همان تشخص انسانى است ، و اگر جسم نباشد ، « تو » و « من » نمىسوزد و ناراحتى جهنم را نتواند چشيد . با تبيين ريشهء فلسفى بناء عقلا اين نتيجه حاصل مىشود كه « روح » انسان پاداش يا كيفر مىبيند اما ، وسيله عقاب و ثواب روح انسان « جسم » است . پاسخ از شبهه با استفاده از قرآن فلاسفهء اسلام ، علماى كلام و مفسرين از اين شبهه پاسخ گفتهاند . اما ، بهترين جوابها ، پاسخ قرآن است كه در آياتى چند به طور اشاره و بدون مطرح كردن شبهه آمده است . قرآن در چهار فراز به اين موضوع دقيق اشاره كرده است :