مشارطه مؤمن سپيده دم كه از خواب برمىخيزد پس از اداى نوافل و فرائض بايد اندكى با خود نشيند و با نفس خويش به « مشارطه » بپردازد ، يعنى مرگ و عقابت آن را به ياد بياورد و به حسرت پس از مرگ و عذابهاى طاقت‌فرساى روز قيامت و گرزهاى آتشين دوزخ ، كه نتيجه‌ى اعمال سوء و معصيت است ، انديشه كند . هم‌چنين با تمام اعضاء خويش ، خاصّه چشم و گوش و زبان « مشارطه » كند و آنها را از گناه بر حذر دارد ، تا در مسير الهى قدم بگذارد و به سعادت دنيا و نجات آخرت نائل شود . مراقبه دومّين ركن حركت الهى براى انسان مؤمن « مراقبت » است . يعنى انسان يقين پيدا كند كه خداوند مراقب اعمال اوست : « ان الله كان عليكم رقيبا . خداوند مراقب اعمال شما است . » بنابراين ، اگر انسان به اين يقين دست يافت و به احاطه علم خداوند و بر تمام عالم وجود و آگاهى كامل حضرتش از اسرار و ضمائر و نيات پنهان ايمان آورد ، همواره مراقب اعمال و رفتار خود خواهد بود . نقل شده‌است كه مردى از يكى از اولياء خدا سئوال كرد ، « چه كنم تا بتوانم به نامحرم نگاه نكنم ؟ »