الشيخ حسين المظاهري

93

عصاره دين (فارسى)

است كه كسى زمين در اختيار ديگرى بگذارد تا زراعت كند و سود حاصل را بنا بر قرارداد ، قسمت كنند و فرقى ندارد كه زراعت نظير كاشتن گندم باشد ، يا نظير درخت كارى كه بعداً باغ شود و از آن استفاده كنند . مسأله 356 عقد مزارعه ، شرعاً بلكه عرفاً عقد لازم است ، زيرا معنى ندارد در وسط زراعت يكىاز طرفين ، معامله را فسخ كند . البته اگر شرط فسخ كرده باشند مىتوانند فسخ كنندولى جبران خسارت مربوط به كسى است كه فسخ كرده است . مسأله 357 زمين و زراعت به طور امانت دست زارع است ؛ بنابراين اگر تلف شد ضامن نيست ، مگر كوتاهى كرده باشد . نظير اينكه راه آب را باز گذاشته و آب ، حاصل يا زمين را خراب كرده باشد . مسأله 358 اگر مالك يا زارع بميرد ، مزارعه باطل نمىشود و ورثهء زارع ، بايد زراعت را به حاصل برسانند و طبق قرارداد قسمت كنند . مسأله 359 مساقات نظير مضاربه و مزارعه است و معناى آن اين است كه صاحب باغ با كسى قرارداد مىكند كه باغ را مواظبت كند و كلّيه احتياجات باغ ، از آبيارى و شخم زدن و تربيت درخت‌ها و مانند آن را بر عهده بگيرد و ميوه يا درخت‌هايى كه ميوه‌دار نيست نظير چنار ، طبق قرارداد تقسيم كنند و كليهء مسائلى كه در باب مزارعه گفته شد ، در مساقات هم مىآيد .