الشيخ حسين المظاهري

76

سير و سلوك؛ يقظه (بيدارى) (فارسى)

غفلت غفلت يكى از موانع سير انسان به سوى خداوند و نقطهء مقابل يقظه و بيدارى است . از اين رو ، غافل به كسى مىگويند كه توجّه نداشته باشد . نظير آدم خواب كه توجّه ندارد و قادر به حركت و صعود نيست و اگر حركتى هم داشته باشد ، به بيراهه خواهد رفت . غفلت و بىتوجّهى خسارات بزرگى در پى دارد و مورد نكوهش فراوان قرآن شريف واقع شده است . بنابر تعبير قرآن‌كريم ، اين صفت ناپسند ، انسان را از انسانيّت خارج مىسازد و حدّاقل موجب كورى دل و از بين رفتن بصيرت مىگردد و سرانجام ، انسان را به جهنّم مىافكند . خداوند متعال در آياتى ، علاوه بر مذمّت غفلت ، بر لزوم توجّه و بيدارى انسان تأكيد مىفرمايد : وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُون « 1 » و حقّا كه ما بسيارى از جن و انس را ( گويى ) براى دوزخ آفريده‌ايم ؛ زيرا كه دل‌ها دارند ، ولى ( حقايق را ) بدان نمىفهمند ، و چشم‌ها دارند ، ولى بدان ( به عبرت ) نمىنگرند و گوش‌ها دارند ، ولى بدان ( معارف حقّه را ) نمىشنوند ؛ آنها مانند چهارپايانند بلكه گمراه‌ترند و آنها همان غافلانند . اين آيهء شريفه به آدمى هشدار مىدهد و به منزلهء يك زنگ خطر ، موجبات تنبّه و بيدارى را فراهم مىآورد . مىفرمايد : اى انسان اگر دنيا دوستى در دل تو رسوخ كند ، اگر به فكر سعادت و عاقبت خود نباشى ، مانند كسى هستى كه از چشم و گوش و دل محروم است . و در مرتبه‌اى پايين‌تر از حيوانات قرار دارى ! و عاقبت تو جهنّم خواهد بود . حيوانات در اين دنيا تكليف ندارند و بدون اينكه ضرر و زيانى داشته باشند ، به انجام

--> ( 1 ) . الأعراف / 179