الشيخ حسين المظاهري

65

سير و سلوك؛ يقظه (بيدارى) (فارسى)

توجّه اوّلين منزل در سير و سلوك الى الله ، « يقظه » يا « بيدارى » و اوّلين قدم در منزل بيدارى ، توجّه است . علماى علم اخلاق و اساتيد گرانقدر سير و سلوك ، اهميّت فراوانى براى توجّه قائل بوده‌اند . حتّى استاد بزرگوار ما علامه طباطبايى ( رحمه الله ) هنگام چشم فروبستن از دنيا چند مرتبه فرمود : توجّه ، توجّه ، توجّه و رحلت فرمود . مرحوم آيت الله ملكى تبريزى ( رحمه الله ) نيز از استاد خود ، مرحوم آخوند همدانى ( رحمه الله ) نقل مىكند كه ايشان مكرراً مىفرمود : توجّه ، توجّه ، توجّه . حال بايد دانست متعلّق توجّه چيست ؟ سالك بايد نسبت به‌چه‌موضوعى توجّه داشته باشد ؟ پاسخ اين سؤال در آيات و روايات فراوانى به صورت مستقيم و غيرمستقيم بيان شده است . اساتيد عرفان و اخلاق نيز با بهره‌مندى از تعاليم اسلامى متعلّقات توجّه را مشخص نموده‌اند كه ذيلًا به برخى از آن موارد اشاره مىشود . توجّه به اينكه همه‌جا محضر خدا است و سالك در خلوت و جلوت ، در محضر ربوبى قرار دارد . آيهء مختصرى در قرآن است كه علماى علم اخلاق همواره توسّط اين آيه به طالبان معرفت توجّه مىدهند . زيرا توجّه جدّى به اين آيهء شريفه مقامات والائى براى سالك رقم خواهد زد . مىفرمايد : أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَري « 1 » يعنى همه‌جا محضر خدا است و همهء امور از نظر پروردگار متعال‌مىگذرد . توجّه‌به‌اينكه خداوند بين انسان و قلب او حايل مىشود و در واقع از او به خودش نزديك‌تر است . أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِه « 2 »

--> ( 1 ) . العلق / 14 ( 2 ) . الانفال / 24