به وجود آمدن توفيق و جذبه بستگى به خود انسان دارد . جويندهء راه حق ، لازم است در مواقعى كه شرايط دعا كردن و استجابت دعا مهيّا است ، قبل از هر دعاى ديگر ، توفيق استفاده از جذبه‌هاى الهى را از خداوند تعالى طلب نمايد . بنده بايد در دل شب بيدار شود و نماز شب بخواند ولى حضور قلب در نماز يك عنايتى است كه از جانب حق‌تعالى به بندگان عطا مىشود . قطعاً بسيارى از بندگان نماز شب مىخوانند ، امّا همهء آنان حضور قلب پيدا نمىكنند ، يعنى وقتى به نماز مىايستند ، در محضر خداوند نيستند و حال نمازخواندن ندارند . زيرا جذبه و كششى از طرف خداوند دريافت نكرده‌اند . آن حالىكه مانند برق انسان را به‌خدا متّصل مىكند ، وجود ندارد . اتّصال برق قطع است و روشنايى در چراغ نيست . در اين حالت بهترين كار دعا و تضرع به درگاه پروردگار متعال براى كسب توفيق و جذب كشش الهى است . انسان بايد همراه با همّت ، از خدا بخواهد به او كمك كند و توفيق سير و سلوك را نصيب او نمايد ، از خداوند بخواهد مانند آهن ربا او را به خودش جذب كند . براى دريافت اين جذبهء الهى بايد توجّه نمود كه فرصت‌هاى فراوانى در زندگى براى انسان‌ها ايجاد مىشود كه بايد با هوشمندى كامل از آن فرصت‌ها جهت سير و سلوك بهره‌بردارى نمايند . پيغمبر اكرم ( ص ) مىفرمايند : « إِنَّ لِرَبِّكُمْ فِي أَيَّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحَاتٍ أَلَا فَتَعَرَّضُوا لَهَا » « 1 » در روزهاى زندگى شما نسيم‌هاى رحمتى مىوزد آگاه باشيد كه از آنها استفاده كنيد . اهل معرفت بايد بيش از ديگران خود را در معرض نسيم‌هاى الهى قرار دهند . چون سير و سلوك ، حركتى پر رنج است كه در راهى پر مشقت واقع شده است و امتحانات فراوانى در مسير آن براى سالك پديد مىآيد و فقط استفاده از الطاف الهى مىتواند از رنج و مشقّت اين حركت بكاهد .

--> ( 1 ) . بحارالأنوار ، ج 68 ، ص 221