حج نيز مانند تمام عبادت‌هاى ديگر داراى ظاهر و اسرار باطنى است . اعمال ظاهرى آن مناسكى است كه حاجى بايد در ايامى خاص به‌جا آورد و در هر يك از آن‌ها اسرارى نهفته است . مراسم حج در حقيقت مرورى نمادين بر مبارزات حضرت ابراهيم ( ع ) و منزلگاه‌هاى مختلف توحيد ، سلوك عرفانى و اخلاص در بندگى است . اگر مسلمانان هنگام انجام مناسك حج ، به روح و اسرار آن واقف باشند و به جنبه‌هاى نمادين آن نيز توجّه كنند ، مىتوانند درس‌هاى تربيتى ارزنده‌اى در زمينه‌هاى خداشناسى ، پيامبرشناسى و انسان شناسى از آن فرا گيرند . * احرام اعمال حج با احرام بستن در يكى از ميقات‌ها شروع مىشود . در آنجا مسلمانان لباس معمولى خود را كه نشانه‌اى از فرهنگ ملّى و قومى آن‌هاست ، از تن بيرون مىآورند و لباس مخصوص احرام به