الشيخ حسين المظاهري
43
مظهر حق (نگرشى اخلاقى بر فضائل و سيره امير المؤمنان على ع) (فارسى)
--> است ) البته به خاطر عدول از صيغهء مؤنث به مذكر ، شامل تمامى اهل بيت پيامبر چه مرد و چه زن خواهد شد ، نه خصوص همسران . لذا اين آيه دلالتى بر عصمت اهل بيت ندارد ؛ چون قطعاً بسيارى از اهل بيت به اين معنا ، معصوم نبودند . پاسخى كه به اين اشكال داده شده است ، اين است كه روايات متواترى هم از طريق شيعه و هم از طريق اهل سنّت وجود دارد كه ظاهر آن نزول اين آيه در شأن و خصوص پيامبراكرم ، اميرالمؤمنين ، فاطمهء زهرا و حسنين است . علاوه بر آن ، در برخى از اين روايات ، به خروج امّسلمه كه از همسران پيامبر بود ، از اين عنوان تصريح شده است . بهعبارت كاملتر ، به تمّسك به نظم و سياق آيات براى اثبات اين مطلب ، دو اشكال وارد شده است : نخست : مناسبت نظم در مقام تعارض ، نمىتواند با روايات متواترى كه نزول آيه را به چهار تن از خاندان پاك پيامبر به همراه خود حضرت اختصاص داده ، مقابله و برابرى كند . دوّم : چنين مناسبتى قابل پذيرش نيست ؛ زيرا ضميرهاى آيهء تطهير بر خلاف آيات قبلى ، مذكّر است و خطاب و مخاطب در اين آيه با آيات قبلى فرق مىكند . خداوند اين آيه را در ميان آيات مربوط به همسران پيامبر آورده است تا روشن باشد كه خداى سبحان تنها به خاطر اكرام اهل بيت ، همسران پيامبر را امر و نهى و تأديب مىفرمايد تا بدين وسيله آنان را از اشكال و نقصى كه ممكن است از ناحيهء همسران پيامبر به ايشان متوجّه گردد ، پاك شمارد و از متّصف شدن آنان به عيبى از جانب همسران رسولخدا دور بدارد و آنان را بالاتر از آن قرار دهد كه با اهل معاصى تماس داشته باشند . به همين جهت خداى متعال ابتدا با خطاب به همسران پيامبر يا نِساءَ النَّبِىِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ ؛ اى همسران پيامبر ! شما مانند ديگر زنان نيستيد ، آغاز مىكند . اين جدا سازى به سبب رابطهاى بوده است كه اين زنان با پيامبر داشتهاند ، نه اين كه خودشان ذاتاً با ديگر زنان فرق داشته باشند . پس آنان در يك مرتبه قرار دارند و اهلبيت در مرتبهاى ديگر . مفهوم آيهء فوق در واقع شبيه به اين است كه كسى بگويد : اى همسر فلانى ، تو با زنان ديگر فرق مىكنى . پاكدامنى و پوشش خود را حفظ كن و از دستورات خدا پيروى نما ، چرا كه همسر تو از خاندان پاكى است كه خدا خواسته است آنان از پليدىها و كاستىها پاك باشند . ( دلائل الصدق لنهج الحق ، ج 4 ، صص 359 - 374 با تلخيص )