الشيخ محمد علي الگرامي القمي (مترجم: بصيرى)

4

منطق مقارن (فارسى)

از طرفى شيوهء ورود بمطلب در برخى كتابهاى منطقى حوزه چندان دلنشين نبود . فكر ميكردم خوبست يك كتاب منطقى اينطور شروع شود : ما مجهولاتى داريم چنان كه معلوماتى داريم آيا ميتوانيم مجهولات خود را كشف و معلوم كنيم ؟ و بچه وسيله و با كدام ضابطه ؟ و حتى بحث از خود علم و تقسيم به تصور و تصديق پس از شروع مزبور بيايد . و نيز بحثهاى مهمى مانند بحث از طريق پيدا كردن حدود اشياء و يا كبراى قياس كه سابقا در بسيارى كتابهاى منطقى بوده و در اين اواخر هم مرحوم سبزوارى ذكر كرده بود از برخى كتابهاى رسمى درسى حذف شده بود و برعكس مسائل غير لازم و حتى غير صحيح ( مانند ضابطهء شرائط اشكال اربعه « 1 » و برخى شرائط شكل چهارم « 2 » ) را ذكر كرده‌اند . اينها و برخى جهات ديگر كه در مقدمهء تاليف ذكر شده باعث شد كه از فكر توضيح و اصلاح ( كه قبلا داشتم و كتاب مقصود الطالب را قبل از آن بر اين اساس نوشته بودم ) منصرف شده بتاليف كتاب منطقى مستقلى بپردازم . چون بهرحال بحث از منطق را خيلى ضرورى ميدانستم ، ارزش يك نوشتهء منطقى در رديف ارزش ادراك و عقل در انسان است و اگر همهء مردم ذهن منطقى و برهانى داشتند بسيارى اختلافات حل ميشد . بهرحال تاليف كتاب منطق المقارن در 20 سال پيش بر اين اساس بود و نامگذارى " مقارن " باينجهت بود كه ميخواست همراه با مكتبهاى ديگر و متعرض حرفهاى آنها نيز باشد . عربى نوشته شد كه متناسب درسى بودن باشد و تمايلى به ترجمه آن نداشتم و با اينكه مكرر درخواست ترجمه شد قبول نكردم . توجه نسل جوان پس از انقلاب اسلامى ايران بمطالعهء علوم حوزه‌هاى علميه توجه

--> ( 1 ) - به مقصور المطالب چاپ سوم انتشارات علمى تهران ص 267 - 273 ، رجوع شود . در ص 273 نوشته شده بود : و لعمرى ان اثم هذه الضابطه اكبر من نفعها . " ( 2 ) - به شرح اينجانب بر منظومه سبزوارى چاپ دوم ص 186 - انتشارات اعلمى تهران - رجوع شود .