پيشگفتار « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » شايد شما هم اين پرسش را شنيده‌ايد : اگر اسلام يك آئين جامع و مكتب زندگى ساز دنيايى هم هست ، و چون مسيحّيت يك آئين مجرّد اخلاقى ( البته آن هم فقط ادعا . . . ) نمىباشد بايد دولت و حكومتى داشته باشد و برنامه‌هايى براى دولت ، شما بگوييد : حكومتش چگونه است ؟ روش سياسى آن حكومت چگونه است ؟ سياست اصيل و اوليهء آن ؟ سياست اضطرارى و در دوران مغلوبيّت ظاهرى آن ؟ امامان پس از پيامبر صلى الله عليه و آله چه سياستى داشته‌اند ؟ براى آشنايى با اين قبيل مسائل چه كتابى را به ما معرفى مىكنيد ؟ مطلب لازم التذّكر اينكه ممكن است بگوييد سيستم سياسى يك حكومت مگر اينقدر محدود است كه بتوان در حدّ يك جزوه آن را ترسيم نمود ؟ بايد عرض كنم كه منظور اساسى من دراين جزوه ترسيم خطوط كلّى سيستم سياسى اسلام در دوران حكومت‌هاى اختناق بوده است . اسلام هنگام سلطهء ظلم و اختناق چگونه سياستى دارد كه مكتب و پيروان خود را حفظ كند تا با تلفات اندك بتواند به راه خود ادامه دهد ، هنگامى كه اين نوشته انجام مىشد چنين دورانى بود و اين گونه بحث ضرورت داشت و اتّفاقا اين قسمت از سيستم سياسى اسلام است كه چيز