مذهب شيعه در اجتماع باشد مانند اينكه عالم مذهبى موجّه و معتبرى را مجبور كنند كه على عليه السلام را مخالف اسلام معرفى كند و سخن او در سطح اجتماع مؤثّر باشد و نتواند مردم را روشن كند كه زور بود و من نمىتوانستم حقيقت را بگويم . و شايد داستان . « ميثم تماّر » از اصحاب خاص على عليه السلام در چنين شرايطى بوده است . و به نظرم حديثى كه مرحوم كلينى از امام صادق عليه السلام نقل مىكند چرا ميثم تقيه نكرد ؟ به خدا قسم او مىدانست اين آيه را كه دربارهء « عماّر » نازل شده « الا من اكره و قلبه مطمئن بالأيمان » « 1 » اشاره به همين مطلب دارد . يعنى برايش جايز نبود تقيه كند . نه اينكه امام بخواهد اعتراض كند كه چرا ميثم با اينكه آيهء قرآن را مىدانست تقيّه نكرد . و شايد تقيهء ميثم و امثال او هيچ فايده‌اى نداشت و در نظر حكومت بنى اميه تبرئه نمىشدند . وضع آنها از نظر سطح كلّى ايدئولوژيكى طورى روشن و واضح بود كه به فرض هم تقيه مىكردند فايده نداشت و حكومت آنها را به قتل مىرساند ، چون مىدانست كه بى خود مىگويند و براى اغفال حكومت است . و به هر حال اين مسئله يكى از مواردى است كه حكم شرعى مردم معمولى با علماء بزرگ اسلام فرق مىكند . چه بسا مواردى كه تقيه براى افراد معمولى جايز باشد و براى بزرگان مذهب كه كلماتشان نفوذ دارد و موجب سستى دين مىگردد حرام است .

--> ( 1 ) - شرح اين آيه بيش از اين گذشت .