الشيخ محمد علي الگرامي القمي

98

مرزها (فارسى)

قاعده اصولى پيش ( احتياط در دوران بين تعيين و تحيير در مقام امتثال ) بايد گفت روشن بودن به اوضاع زمان و دل بند نبودن به دنيا و آماده بودن براى فداكارى در راه خداوند و شجاعت ميزان است . بايد از كسى تقليد نمود و او را رهبر قرار داد كه به اوضاع زمان روشن‌تر و از علاقه به دنيا دور تر و به فداكارى در راه خداوند آماده‌تر باشد . مرحوم سيد در عروةالوثقى پس از تقوى و ورع مىگويد : و مانند آن ( يعنى و چيزهاى ديگرى چون تقوى و ورع ) و حتماً منظور ايشان هم اين گونه مرحجات بوده است . ضمناًبايد توجه داشت كه بحث تقليد ( از نظر مفهوم بحث ) از رهبرى ( منظور رهبرى در كل جامعه است و گرنه هر مرجعى در حوزهء مقلدين خود رهبر است ) جدا است ، تقليد فقط علم مىخواهد و رهبرى شرائط زيادى دارد ، ولى در اسلام به حساب اهميت پيشوائى مدهبى كه عملا از تقليد جدا نيست جهات ديگر را نيز دخيل دانسته‌اند . و گرنه به حساب اصل تقليد تنها همان علم كافى است بايد متخصص در فهم مسائل باشد تا ديگران از او ياد بگيرند ، قبول مرحوم صاحب جواهر : « هر چند فاسق و بلكه كافر باشد همانطور كه در طب علمش ربطى به قتواى او ندارد و ما براى تشخيص امراض خود به دكتر كافر هم رجوع مىكنيم . و شايد به همين جهت صاحب جواهر معتقد است كه مجتهد لازم نيست عادل باشد و مردم مىتوانند از فاسق هم تقليد كنند فقط بايد اطمينان داشته باشند كه در فتوا به آن‌ها دورغ نگفته است » « 1 » البته اين نظر گر چه مورد توجه

--> ( 1 ) - / جواهر چاپ جديد ج 13 ص 278 سطر 13