الشيخ محمد علي الگرامي القمي
85
مرزها (فارسى)
« و قل الحمدلله الذى لم يتخذ ولدا و لم يكن له شريك فى الملك و لم يكن له ولى من الذل » : « 1 » بگو سپاس خداى را كه فرزندى نگرفته و شريكى در حكومت ندارد و از روى ذلت و زبونى ولى ندارد . به طورى كه از لحن خود آيات مزبور پيداست كلمهء « ولى » به معناى رئيس و سرپرست مىباشد . خداوند سرپرست امور مؤمنين است يعنى توجه خاصى به تربيت آنها مىگمارد . خداوند ولىّ ندارد يعنى سرپرستى كه ما فوق او بوده و كارهاى او را هم چون قيم طفل به دست بگيرد ندارد . و گويا تعبير ولى من الذل اشاره به اين دارد كه ممكن است خداوند با اختيار و انتخاب خودش يكى از بندگان صالحش را نوعى اختياربدهد . ولى از روى نياز واحتياج ولى و سرپرست ندارد . از دقت در اين آيه مطلب بيشتر روشن مىشود : « يا ايهاالذين آمنوا اذا تداينتم بدين الى اجل مسمى فاكتبوه . . . وليملل الذى عليه الحق . . . « 2 » فانكان الذى عليه الحق سفيها او ضعيفا اولايستطع ان يمل هو فليملل وليه بالعدل » : اى مؤمنين وقتى وامى به مدتى معين ميدهيد آن را بنويسيد . . . بدهكار املاء كند ( بگويد تا كاتب بنويسد ) اگر بدهكار نادان و يا ناتوان است و يا قدرت بيان مطلب ندارد ولىّ او املاء كند . . . روشن است كه « ولىّ » در اين آيه به معناى دوست و خويش نيست
--> ( 1 ) - / الاسرى آيه 111 ( 2 ) - / سوره بقره آيهء 282