الشيخ محمد علي الگرامي القمي
67
مرزها (فارسى)
است كه براى آگاهى و تعالى فكرى مردم ، علم خود را ظاهر سازند تامردم راه غلط در پيش نگيرند و حق را از باطل تشخيص بدهند . هر چند كه اين تحول به نتيجه قطعى نرسد . اين است كه مىگويند : در نهى از منكر احتمال تاثير لازم است ، هر چند در فاصلهاى دور ، و براى جلوگيرى از ادامه منكر ، در آيندهاى نه نزديك ( البته نه آن جا كه منكر انجام شده و گذشته و ديگر تكرار نمىشود ) . اگر اين جمله صحيفه سجاديه « ما خرج و لا يخرج منّا اهل البيت الى قيام قائمنا احد ليدفع ظلماً او ينعش حقاً الّا اضطلمته البليّته و كان قيامه زيادة فى مكروهنا و شيعتنا » « 1 » و مانند آن سند صحيحى داشته باشند و از امام عليه السلام باشد ، اشاره به همين مطلب دارد ، از نظر واقعيت عينى وتكوين ، چون خروجهاى مذهبى نوعا با اتحاد كاملى همراه نيست ، نتيجه علمى و عينى سودمندى ندارد ، ليكن نظر به همان نتيجه تفكرى و روحى از نظر « تشريعى » لازم است . البته اگر اين جمله صحيح باشد . . . زيرا جمله مزبور صدق كلى نداشته و مبارزات در برخى موارد نتيجه عملى وعينى خوبى نيز در برداشته است . جلوگيرى از نفوذ انگلستان بهطور مستقيم ، در ايران و عراق ، به وسيله علماء شيعه در همين يكى دو قرن اخير ، پيروزى بر خلاف عباسى در گذشتهها ، طرد رژيم شاهنشاهى ايران و موارد بسيار زياد ديگر همگى حاكى از موفقيت نسبى برخى قيامها داشته است . به هر حال نمىتوان به خاطر يك جمله صحيفه سجاديه دست
--> ( 1 ) - / هر كسى كه پيش از قيام امام زمان عليه السلام براى گرفتن حق يا از ميان بردن باطلى قيام كند بلايا ا را گرفته و باعث ناراحتى بيشتر ما و شيعيان مىشود .