الشيخ محمد علي الگرامي القمي

25

مرزها (فارسى)

رهبر و طرح مسائل رهبر بايد همواره بيدار و آگاه باشد ، از افراط در بحث‌ها جلوگيرى كند و مسائل زائد را از جوّ عمومى حذف نمايد وطرح مباحث انحراف آور را محكوم سازد . و اين تنها در قدرت رهبر الهى است كه ملت از نظر عقل و احساس مطيع او مىباشند . همانند بحث جبر و تفويض به آن‌صورت كه طرح مىشد ، بحث قدم و حدوث قرآن ، و قدم وحدوث زمانى عالم ، و بحث وحدت و تعدد وجود ، مىباشد كه خون‌ها ريخته و اهانت‌ها شده و آبروها برباد رفت . دعوا مىشد كه كلام خداوند و از جمله قرآن كريم از قديم بوده و ذاتى خداوند است يا حادث است كه خداوند بعدا ايجاد كرده است هر دو گروه هم مىگفتند لا إله الا الله محمد رسول الله صلى الله عليه و آله « 1 » عوام الناس هم كه بايد مدتى فكر كنند تا مفاهيم بحث را بفهمند در دعوا داخل بودند و نوعا زد و خورد و خرج مال به وسيله آن‌ها انجام مىگرفت . شايد يكى از اسرار فرمايش على عليه السلام كه فرمود اگر چيزى از شما

--> ( 1 ) - / از نظر بحث فلسفى ، كلام خدا هم به طور ذاتى تصور مىشود ، و هم به‌طور كلام مخلوق قديم ، و هم كلام حادث مخلوق ، و اما نزول قرآن كريم با اين خصوصيت قطعاً حادث است .