الشيخ محمد علي الگرامي القمي
16
مرزها (فارسى)
امام و پيامبر صلى الله عليه و آله خصوصيات بسيار و فضائل بيشمارى چون علوم متنوع و شجاعت و قاطعيت و ولايت باطنى ومقام شفاعت و مقام محمود و افضليت بر پيامبران پيشين و . . . دارند . « 1 » ولى سخن اين جاست كه اگر كسى معتقد به اينها نباشد يا اساساً آنها را نداند و توجهى نداشته باشد آيا معصيت كرده و فاسق مىشود و يا مثلًا سنى مىشود و يا اساساً مسلمان نيست ؟ ! يا بگوييم هر چند كافر و يا سنى نمىشود لكن واجب است ياد بگيرد و گرنه فاسق است ؟ يا نه ، اينها معرفت راكامل مىسازند و اگر كسى نداند معرفتش كامل نيست يعنى پيشواى خود را به طور كامل نشناخته است ولى لازم هم نيست به طور كامل بشناسد ، نه سنى مىشود ، نه كافر ، نه فاسق ، چنان كه شيخ انصارى فرموده است ، و بنابر اين عقايد مزبور چون علم و شفاعت و غيره ، از عقايد اساسى نبوده از نظر حقوق اسلامى ندانستن آنها جرم نيست و به اصطلاح من از مباحث علمى اسلام است نه اعتقادى مذهبى . در طول تاريخ اسلام در اثر روشن نبودن مردم و اين كه همگى تسليم يك رهبر الهى نبودند - و آن هم براى اين كه بحث امامت را نفهميده بودند - چه نزاعها بهپا كردند كه چرا فلان شخص ( ياگروه ) معتقد به فلان مسئله نيست ؟ پس سنى است يا كافر است يا فاسق است . وسائر اتهامات ناروا . . . خونها ريخته شد آبروها بر باد رفت افراد شايستهاى منفور
--> ( 1 ) - / آن چه گفتم نظر خودم بود ولى در خصوص ولايت باطنى و افضليت بر پيمبران ، بحثهاست ، چنان كه بسيارى از اهل تسنن و از جمله فخر رازى در شفاعت نيز سخنى دارند اگردر بحثهاى آينده فرصتى پيش آمد متعرض مىشوم .