الشيخ محمد علي الگرامي القمي
118
مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى)
است . در جلوهء ولايت و سلطه ، سلطه بر مادون است يعنى اهل بيت ( ع ) و پيغمبر ( ص ) هم سلطه بر عالم طبيعت دارند . يعنى تعلق به مادون ، ولى در جلوهء حب ، وصل به بالاست . او بالاترين مقام است ، پس اينكه فروترين پايهات ولايت مطلقه است دست يداللهىات به ماسوى فائق است . براى اين است كه جلواتبالاتر از ولايت هم دارند . ولايت اشاره به مقام كثرت است و حبّ اشاره به مقام وحدت . غصب حكومت و توجيه ابن ابى الحديد در توضيح درجات ارتباط با خداوند مطلبى را عرض مىكنم : ابن ابى الحديد وقتى در خطبه شقشقيه بحث مىكند مىگويد « اينجا خوب روشن است كه على ( ع ) گله كرده از ابوبكر و عمر كه اينها حكومت را به غصب بردند ، پس معلوم مىشود حكومت حق اينها نيست اين جملهء على ( ع ) را چه كار كنيم ؟ بعد مىگويد اينها را بايد توجيه كنيم . همان طورى كه شيعه ، آيهء - « و عصى آدم ربّه فغوى » - را توجيه مىكند ، ما هم اينها را توجيه مىكنيم . شيعه مىگويد حضرت آدم معصيت نكرد پس اين آيه توجيه مىشود ، ما هم اين خطبهء على ( ع ) را توجيه مىكنيم ، كه منظورش يعنى خلفا اينها نمىباشد » ! ولى ايشان متوجه نشده است . كه در « عصى آدم