الشيخ محمد علي الگرامي القمي

114

مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى)

دست تو دست خداوند است . همانطور كه در روايت هم يدالله گفته شده به مولا على ( ع ) . و اين يدالله به كل عالم فائق است و تفوّق دارد . همه عالم قائم به ذات تو هستند ، قائم به ذات تو نه اينكه تو خدايى ، براى اينكه تو يكى از مراحل علت هستى ، كليه نعمتها و از جمله نعمت ايجاد از طرف حضرت حق ، به وسيله شما معصومين انجام مىشود . آنها كه با مبانى فلسفه و بخصوص قاعدهء « الواحد . . . » و بحث سنخيت علت و معلول آشنا هستند مىدانند كه همه نعمتهاى عالم به وسيله اين حضرات از طرف خداوند داده مىشود . خارجى از ماسوى وليك لا بالزّوال * داخل اشيا ستى نه همچو حال و محال از ما سوى بيرون هستى ولى نه اينكه به طور كلى بيرون باشى ، شبيه همان مطلب كه درباره خداست براى اينكه وقتى شما جزء مراحل علت هستيد ، پس از ردهء معلولهاى متعارف بيرون هستيد ، هر چند كه خود نيز معلول هستيد . خيلىها خيال مىكنند اين گونه اشعار مثلا كفر است نه ، اين واقعيت فلسفه است ، براى اينكه اگر جزو مراحل علت شديد . معلول هم به علت متقوّم است پس تو داخل هر چيز هستى ، اما نه عين آن وجود خارجى ، و از آن چيز بيرونى اما نه كاملًا از آن زوال داشته و بيرون باشى .