ناسخ و منسوخ هستند ، جارى است ؛ يعنى آيا عمر و ابو بكر نمىدانستند كه ناسخ را بايد بعد از منسوخ بنويسند ؟ در حالى كه مىدانستند حضرت على مراقب كارشان است ، گروههاى اقليّت از دور نظاره‌گر كار مسلمانها هستند . پس جواب حلّى آن اين است كه اصلا آن دو آيه ناسخ و منسوخ نيستند . بعدا خواهيم گفت كه قرآن دو گونه نزول دارد ؛ نزول تدريجى ، نزول دفعى ، و نظم قرآن ، طبق نزول دفعى است ، نه طبق نزول تدريجى . بنابراين اگر قرار بود طبق نزول تدريجى ، قرآن جمع آورى شود ، بايد طبق تاريخ نزول آيات جمع آورى مىشد ، ولى قرآن يك كتاب ابدى است ، معنا ندارد طبق حوادث زمان پيامبر جمع آورى شود . اين نكته را بگويم كه امروزه در جهان ، جز اسلام ، مذهبى ديگر وجود ندارد . انجيلى كه پيامبرش را زناكار و شرابخوار معرفى كند ، مذهب نيست . توراتى كه خداوند را جاهل معرفى كند ، مذهب نيست . علاوه بر اين اكاذيب كه در اين كتب موجود است ، هيچ برنامه‌اى هم ندارد تنها مذهبى كه براى هدايت بشر ، در تمام جوانب برنامه دارد ، قرآن است . و اين خواست دشمن است كه ما با هم سر اين حرفها بحث كنيم كه عمر قرآن را جمع كرده نظم قرآن ، و نظم الهى است . روايات جعلى و دروغ هر چه بخواهيد در بين روايات جا داده‌اند . پيامبر فرمود : « ستظهر علىّ الكذّابة فعليكم بالقرآن » . بعد از من ، بر من زياد دروغ مىبندند ، پس به قرآن پناه ببريد » . « فما وافق كتاب اللّه فخذوه و ما خالف كتاب اللّه فذروه » . « آنچه موافق قرآن است اخذ كنيد و آنچه مخالف قرآن است ، دور بريزيد . » خلاصهء بحث ما دربارهء نظم قرآن اين شد كه قرآن در زمان خود پيامبر جمع آورى شد و اين با به جنگ رفتن پيامبر و كارهاى ديگر ايشان منافات ندارد . پيغمبر مىتوانست عده‌اى را مسؤول اين كار كند و خودش هم نظارت داشته باشد . امروزه در تمام كشورها بدين گونه است كه رئيس جمهور مستقيما به تمام كارها رسيدگى نمىكند ، بلكه براى هر كارى مسؤولى جداگانه دارد ، و او بر كارهاى هر يك از آنها