الشيخ محمد علي الگرامي القمي
33
درسهائى از علوم قرآن (فارسى)
شده اين حرفها را جعل كنيم و در دنيا انتشار دهيم ، چه پيش خواهد آمد ؟ و از اسلام چه مىماند ؟ اگر بگوييم عمر ، ابوبكر و يا عثمان قرآن را جمع كردهاند . اينها وضعشان در تاريخ معلوم است . فقط مىماند زيد بن ثابت كه از خوبان اين گروه است . اگر بگوييم زيد بن ثابت قرآن را جمع كرده ، ولى بعضى كلمات يا سورهها را جابجا كرده است ، احدى به اين قرآن اعتماد نخواهد كرد . 3 - از جمله دلايل ما بر الهى بودن نظم قرآن آيهء 101 سورهء نحل است : وَ إِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ و از آن در مىيابيم كه قرآن مجموعه منظمى بوده كه گاهى با نظر وحى ، جاى آيات با يكديگر عوض مىشده است . و در روايت هم آمده كه وقتى بر پيامبر آيهاى نازل مىشد ، مىفرمودند : « آيه را در فلان جا قرار دهيد . » و اين نشان مىدهد كه قرآن مجموعهاى الهى و مرتبط با وحى است . 4 - و نيز در آيهء 5 سورهء فرقان ، دارد كه مخالفان مىگفتند : « اين قرآن افسانه است » . مىدانيد اسطوره ، بدون نظم امكان ندارد . مهمترين مسأله اسطوره و افسانه ، نظم آن است . آنها تا آن اندازه قرآن را منظم و هماهنگ مىيافتند كه مىگفتند : « قرآن افسانه و اسطوره است . » و اين نشان مىدهد كه قرآن حتى در نظر گاه آنها نيز منظم بوده است . انسان وقتى مشغول قرائت قرآن است ، گاهى كه مىخواهد وقف كند ، مىگويد : بگذار سر مطلب برسم ، آن وقت وقف مىكنم ، ولى گويى سر مطلب نمىرسد ، هر چه مىخواند مىبينيد به مناسبتى با آيهء قبل مربوط است ، حتّى سورهء بقره كه معضلترين سورهء قرآن است پيوستگى و ارتباط آيات آن را در خواهد يافت . 5 - در آيهء 13 سورهء عبس مىگويد : فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ يعنى قرآن در صحيفههاى مكرّم است . از اين جا معلوم مىشود كه قرآن كتاب منظمى است و گرنه در صحف مكرّم بودن معنا ندارد . 6 - در قرآن بارها سخن از اهل كتاب ، تورات ، انجيل و زبور به ميان آمده كه اينها