عالم نفوس را به اعتبار نفوس پيامبر و اهل بيت عليهم السلام واسطه مىداند . پس اگر نفس پيامبر صلى الله عليه و آله نبود جهت وحدت عالم تحقق نمىيافت و آنگاه « كثرات » هم تحقق نمىيافتند . مرحوم سيد حيدر على آملى در كتاب خود « 1 » آن جا كه در اشاره به حديث « لو لاك » مىگويد : « لولا جهة الوحدة ما تحققت الكثرة » به اين مطلب اشاره دارد . معناى ديگرى نيز از كلمات مرحوم سيد حيدر درهمان كتاب « 2 » استفاده مىشود ، آن جا كه مىگويد : « عين الله هو الإنسان الكامل ينظر اللّه تعالى بنظره إلى العالم كما قال لولاك ؛ چشم خداوند همان انسان كامل است كه خداوند با نگاه اوبه جهان مىنگرد همانطور كه فرموده : « لو لاك . . . » . يعنى انسان كامل در مقام كمال به مقام وصل مىرسد و خداوند كه عالم را از طريق اسباب اداره مىكند از طريق انسان كامل عالم را اداره مىكند . همو در جاى ديگرى از كتابش « 3 » فقط همين اندازه بيان مىدارد كه « پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام معدن علم و كمال و . . . هستند و همانطور كه در حديث آمده « لو لاك . . . » .

--> ( 1 ) . جامع الاسرار ، ص 706 ( 2 ) . همان ، ص 381 ( 3 ) . همان ، ص 9