اثبات درك و شعور براى موجودات اساساً محال است كه از ذات باريتعالى كه عين درك و علم است موجودى بدون درك و شعور پديد آيد . اين با فهم سنخيت علت و معلول ، مطلبى بديهى و وجدانى است . اگر بخواهيد پزشك شويد هرگز رشتهء اقتصاد ومديريت را براى تحصيل انتخاب نمىكنيد و اگر بخواهيد آهنگرى قابل شويد ، هرگز دكان نانوايى را براى كار انتخاب نمىنماييد و اگر گندم بخواهيد هرگز جو كشت نمىكنيد ، به هر حال همهء موجودات عالم به هر درجه كه از هستى بهره دارند از صفات ذاتى هستى چون علم و آگاهى ، عشق واحساس ، قدرت و اراده ، و . . . برخوردار هستند . اساساً علم وآگاهى و . . . ، همه ، وجود هستند . زيرا غير از وجود چيزى در عالم نيست : « ليس فى الدار غيره ديّار » ، برون هستى چيزى جز نيستى نيست و آن هم نيست ! و هر جا وجود هست ذاتيات وجود نيز هست ، - / منظورم ذاتى فلسفى است نه منطقى « 1 » - /

--> ( 1 ) . ذاتى فلسفى مراد لوازم وجود خاص ( وجودات اشياء ) است و ذاتى منطقى در اصطلاح به اجزاء ماهيّت گفته مىشود . فى المثل حركت ذاتى اشياء مادى است ، به معناى ذاتى فلسفى ، و حيوانيت و شعور و درك ، ذاتى انسان هستند به معناى ذاتى منطقى