الشيخ محمد علي الگرامي القمي
22
فلسفه (مقدمات، شناخت، ديالكتيك و ادراكات حقيقى و اعتبارى) (فارسى)
كليات و روابط عمومى كه مىتواند روابط علوم خاص قرار گيرد 22 - تحقيق و كاوش در يك عده مسائلى كه شناسايى دقيق آنها امكانپذير نيست « 1 » 23 - بحث در الفاظ ، آن هم براى اثبات بىمعنا بودن اصطلاحات فلسفه « 2 » 24 - بحث از وجود و دو مقابلش ، يعنى عدم و ماهيت 25 - علمى كه درباره هستى و انواع آن و طبقات آن و قوانين آن بحث مىكند و . . . اگر به كتابهاى فلسفه و تاريخ فلسفه و شرح عقايد بزرگان فلاسفهى شرق و غرب رجوع شود ، تعريفهاى بسيار زيادى از فيلسوفان و متفلسفان آمده است . « 3 » اگر به آنچه ما دربارهى علت نياز به اين علم گفتيم دوباره رجوع كنيد ، توجه خواهيد كرد كه كدام يك از اين تعريفها از كسانى است كه فلسفه را درك كردهاند و كدام يك مربوط به كسانى است كه فلسفه را نفهميدهاند و شايد دريابيد كه كدام يك از اين تعريفها از فلاسفهى شرق اسلامى مىباشد و كدام يك از غربىهاست . راسل ، تاريخ فلسفه نوشته است ؛ ليكن نوشتن تاريخ فلسفه با درك عمق فلسفه فرق دارد . وقتى او مىگويد در آينده فلسفه اهميت خود را حفظ نمىكند و پيشرفت علم موجب كاهش ارزش فلسفه مىشود . شما خود توجه داريد كه او چه دركى از فلسفه دارد ؟
--> ( 1 ) - / 21 و 22 را وايتهد و هربرت اسپنسر گفتهاند و به فلسفهى علمى مربوط مىشود ( 2 ) - / لودويگ ويتگنشتاين در كتاب تحقيقات فلسفى ( 3 ) - / از جمله : سير حكمت در اروپا به قلم فروغى ، تاريخ فلسفه از دكتر هومن ، فلسفهى معاصر اروپائى به قلم بوخنسكى ، فيلسوفان بزرگ به قلم ياسپرس و ترجمهى دكتر مبشرى . تاريخ فلسفهى غرب به قلم راسل ، اسفار مرحوم صدرالمتألهين ، منظومهى مرحوم سبزوارى ، علم كلّى مهدى حائرى ، فلسفهى تحليل منطقى ، تاريخ فلسفه به قلم ويل دورانت ، تاريخ فلسفه به قلم اميل بريه ، فلسفه علمى به قلم فيليسين شاله و . . .