الشيخ محمد علي الگرامي القمي

65

مذهب (فارسى)

تصورات ماست ، از كجا كه در حال غفلت ما جهانى باشد ؟ و علم خدا را تصورات دانستن غلط بزرگتر . البته كسانى چون لابينيتس و اسپينوزا تعريفها و بياناتى غير از آنچه گذشت دارند كه موافق با روح فلسفهء شرقى است ولى گويا صداى اينها ضعيف بوده و يا عناد اهل الحاد شديد بوده است . لايب نيتس مىگويد : « موجودات عالم بى شك همه ممكنند و علت موجبهء آنها در خودشان نيست و عقل حكم مىكند كه سرانجام بايد وجودى باشد كه علت موجبه‌اش در خودش باشد يعنى قائم به ذات و واجب الوجود باشد . » « 1 » مرحوم فروغى مىگويد : « اين برهان را اروپائيان برهان جهانى نام نهاده‌اند چون از وجود جهان پى به وجود آفريدگار برده مىشود » . « والتراوسكار لندبرگ » دكتر فلسفه از دانشگاه جان هاپكنيز و متخصص شيمى فيزيكى كه از دانشمندان معاصر است از راه نظم استدلال مىكند : « اساس هر روش علمى ، تنظيم پديده‌هاى طبيعى و پيش بينى حدوث و حصول آنهاست و همين ترتيب و پيش بينى ، دليل وجود تاثير ارادهء خداى متعال در طبيعت است ، اگر ما منكر وجود خدا باشيم و در عين حال نظم و ترتيب و پيش بينى در امور طبيعى را قبول كنيم

--> ( 1 ) - سير حكمت در اروپا به قلم فروغى .