بين همه وجود دارد . گر چه با شكل خالص يكدست در هيچكدام يافت نمىشود . من آن را احساس مذهبى آفرينش يا وجود مىدانم ، بسيار مشكل است اين احساس را براى كسى كه فاقد آن است توضيح دهم . فرد كوچكى امال و اهداف بشرى و عظمت و جلال ماوراء طبيعت را حس مىكند . او وجود خود را يك نوع زندان مىپندارد چنان كه مىخواهد از قفس تن پرواز كند و تمام هستى را يك باره به عنوان حقيقت واحد دريابد . « 1 » نظر معروف يونگ روانكاو مشهور را حتماً مىدانيد كه معتقد به اصالت حس مذهب شد و بر خلاف استادش فرويد قيام نمود . برگسون فرانسوى ( وفات 1941 ) مىگويد : ديانت و اخلاقى كه از مبدأ عالى سرچشمه گرفته ، همان مايهء دانشى است كه در جانوران ، غريزه و در انسان عقل را به وجود آورده است . از آن مايه در انسان قوهء اشراقى به وديعه گذارده شده كه در عموم به حال ضعف و ابهام است ، ولى ممكن است كه قوت و كمال يابد . . . شخص اتصال خود را به مبدأ در مىيابد و آتش عشق در او افروخته مىشود . . . علاقه‌اش از جزئيات سلب شده به طور كلى به حيات تعلق مىگيرد . « 2 »

--> ( 1 ) - دنيائى كه من مىشناسم ، ص 53 . ( 2 ) - سير حكمت در اروپا .