الشيخ محمد علي الگرامي القمي
56
لو لا على (ع) (فارسى)
بيت ( ع ) دارند ؛ يعنى آن مراحل جامعيت به طور كامل در اينها تجلى دارد ، غير از يك درجهاش كه نزد خداست ، و به احدى داده نشده ، بقيه تجلى تام بر اهل بيت ( ع ) دارد . مطلب ديگر اين كه اسماء توصيفى كه گفتيم : در آن اسم اعظم هست اسم پايينتر هم هست ؛ پس از اعظم ، عظيم است و درجات عظمت هم بسيار است . اين از جهات ارزشى ، از جهات نظرى و فلسفى هم گفتيم : جنس ، جنس الجنس ، نوع و فصل تا برسد به اسماء شخصى ، همهى اينها تا وقتى كه مفهوماند ما را نمىتوانند به حقايق خارجى برسانند ، چون گفتيم كه ، مفاهيم از عالم تصوراتاند ، و عالم تصديقات هم تركيبى از تصورات است ، فقط برهان اقامه مىشود كه چيزى هست ، همين ؛ اما تا گرم نشويم احساس نمى كنيم كه بخارى وجود دارد . پس چه طورى مىشود به خدا رسيد ؟ راه وصل براهين عقلى اين طور است : خدايى هست ، صانعى هست ، ولى اينكه كيست ، چيست و چگونه مى توان او را دريافت ، مشخص نيست . برهان داريم كه خدايى هست و اين خدا هم بايد جامع جميع كمالات باشد بسيار خوب ، اما حالا كدام است ؟