صدرالمتألهين در صفحه 274 از جلد چهارم اسفار مىگويد : « لو لم يكن حد مشترك بين الماء والهواء حتى يكون اسخن الافراد المائية ابرد الافراد الهوائية يلزم المحذور المذكور آنفا ، من خلو الهيولى من كافة الصور فى آن فهو مستحيل اتفاقاً وبرهاناً ، وهذا مما لا مخلص لهم عنه الابتجويز الحركة فى الصور الجوهرية الاشتداد والتضعف / اگر ميان آب و هوا هيچ حدّ مشتركى نباشد كه گرم‌ترين افراد آب خنك‌ترين افراد هوا شود محذور گذشته پيش مىآيد يعنى خالى بودن ماده از همه‌ى صور ، در يك آن - يعنى آن بين فساد صورت قبلى و كون صورت بعدى - و اين اشكال هيچ جوابى ندارد مگر با قبول حركت جوهرى ضعف و كمال » . دليل هفتم : عامل حركت قسرى بحث ديگرى را مرحوم صدرالمتألهين در صفحه 218 جلد سوم اسفار مطرح كرده و آن را مقتضاى بعضى از اصول مشرقيه مىدانند . وى همراه با مثالى مطلب را بيان مىكند : اگر سنگى را به سمت بالا پرتاب كنيم ، به واسطه فشارى كه ما بر سنگ وارد ساختيم ، سنگ به طرف بالا مىرود . ليكن سؤال اين است كه آيا در خود سنگ هم ميل به صعود هست يا نه ؟ واقعيت اين است كه تا حالت پذيرش صعود در سنگ ايجاد نشود سنگ به طرف بالا حركت نمىكند . آنگاه اينجاست كه گفته مىشود اين حالت در سنگ عرضى است يا ذاتى ؟ مرحوم صدرا معتقد است فعليت قسرى ، تحول جوهرى و ذاتى به صورت جديد پيدا كرده است : « الصورة المقسورة تتحوّل في جوهرها