پول بشود بلكه با افراد ( گرفتار مسلمان ) بايد معامله شود . . . دليل ما بر جواز آزادى مجانى آيهء قرآن است كه مىفرمايد : « اما منّا بعد و اما فداءا . . . » « 1 » و پيامبر ( ص ) هم با ثمامة بن اثال و ابى عبيده و ابى العاص بن ربيع چنين كرد و اسيران جنگ بدر را كه 73 مرد بودند هر مردى را به چهارصد درهم معامله فرمود و نيز يك مرد به دو مرد معامله نمود . و امّا تجويز كشتن هم روى عموم آيهء قرآن است كه مىفرمايد : « اقتلوا المشركين حيث وجدتموهم . . . » « 2 » و پيامبر ( ص ) هم مردان بنى قريظه را كشت . . . گاهى يكى از احكام گذشته اصلح است مثلا اگر كافر قدرت زيادى دارد كه اگر زنده بماند احتمال ضرر جامعه انسانى و اسلامى است كشتن او نفع است . ناتوانى كه مال زياد دارد و قدرت جنگ و مخالفت ندارد معامله‌اش اصلح است . فردى كه خوشفكر است و اميد مىرود كه مسلمان شود و خدمت به

--> ( 1 ) - وقتى در جنگ به كفاّر رسيديد گردن بزنيد تا به زمينشان بىافكنيد و انگاه پيمان محكم كنيد يا منّت نهيد و يا فديه بگيريد . . . تا جنگ بخوابد « سورهء محمد آيهء 4 . ( 2 ) - مشركين ( بت‌پرستان ) را هركجا يافتيد بكشيد . . . آيهء 5 سوره ، توبه .