الشيخ محمد علي الگرامي القمي
42
نگاهى به بردگى (فارسى)
رسمى پيامبر ( ص ) مىشود كه حكومت غاصب پس از آن سرور محتاج اذان بلال مىشود و البته او هم حاضر به ترويج آنها نمىشود ، اوّلين مؤذن در سطح كعبه بلال بود . در « مدينه » امروز « 1 » هنوز حكومت سعودى به سادات بيچاره « نخاوله » همچون سائر افراد امتياز نمىدهد و على المسموع بها كار آنها كمتر از ديگران است ، ولى در اسلام بلال حبشى با خالد بن رويحه كه از افراد معنون است برادر مىشود ، زيد بن حارثه آزاد شدهء پيامبر ( ص ) با حمزه عمومى آن حضرت برادر مىشود . و در كوبيدن افكار نژادى تا آنجا موفّق مىشود كه زمانى بيشتر فقهاى بزرگ اهل تسنّن در شهرهاى اسلامى از بردگان بودهاند ، كه آزاد شده بودند و با زحمت و كوشش مقام يافتند ، حسن و ابن سيرين ، فقيه بصره بودند ، عطار و مجاهد و سعيد و سليمان ، فقيه مكّه بودند ، زيد بن اسلم و محمّد بن منكدر و نافع ، فقهاء مدينه بودند ، ربيعه الرأى و ابن ابى الزّناد ، فقيه « قبا » بودند ، طاوس و فرزندش ، فقيه يمن بودند ، عطار بن عبد اللّه فقيه خراسان بود ، و مكحول ، فقيه شام ، همه اينها برده بودهاند .
--> ( 1 ) - مربوط به زمان تأليف كتاب سال 1351 شمسى است .