« العلم هو الحجاب الأكبر » است . دقّت در علم به مقدار نفع به دنيا و آخرت ، به جسم و روح ، به اقتصاد و معنويّت . . . را هيچ عاقلى انكار نمىكند ، ليكن افراط در بحثهاى غير مفيد كه نوعا مانع رسيدن به بحثهاى اساسى است حتما به نفع نخواهد بود . حالا گويندگان قديم جملهء « العلم هو الحجاب الأكبر » منظورشان چه بوده است . شايد برخى نظر به همين روشهاى استعمارى دانسته‌اند و برخى هم كه فكرى آسمانى دارند نظر به معانيت حجب نورى و از جمله علم ، نسبت به معنويت مطلقه و پيوستن به خداوند داشته‌اند . آرى وقتى برده مىخواهد بيدار شود علم بايد دست به كار شود دانشمندان و علماء بايد اقدام كنند البته علماء حقيقى ! . . . « 1 » و حقّا هم خوب انجام وظيفه مىكنند ، چنان وانمود مىكنند كه برده سعادتش اين است كه زير بار باشد . مانونى در كتاب « روح ماداگاسگارى » مىگويد : « سياهان از نظر روانى نمىتوانند تحمّل بار سنگين مسئوليّت نموده و وظائف اجتماعى را انجام دهند . . . آنها حاضر به ترك پدر و مادر خويش و ترقيّات مستقلّ نيستند و اگر گاهى هم شورش كرده‌اند ، نه براى تكامل و رشد بوده كه

--> ( 1 ) اين اصطلاحى بود كه دستگاه حكومت شاهى به كار مىبرد و منظورشان برخى متلبّسان لباس روحانيت كه با شاه سر و سرّى داشته بود .