الشيخ محمد علي الگرامي القمي

5

نگاهى نو به ملاك حرمت ربا و حيل (فارسى)

پيش‌گفتار اقتصاد از مسائل مهم يك زندگى فردى و اجتماعى است . البته ما آن را زير بنا نمىدانيم ، چنان‌كه اساساً اصالت را به عمل نمىدهيم ، بلكه همان‌طور كه ظاهر آيات كريمه قرآنى است انديشه اصالت دارد ، نه عمل كه پرگماتيسم مىگويد ، و نه خصوص اقتصاد كه ماركسيسم مطرح مىكند ، ليكن بهر حال از مسائل مهم زندگى است ، تا آن جا كه روايات ما آورده كه : « من لا معاش له لا معاد له » ، اگر زندگى و اعاشه فراهم نباشد ، در نوع مردم معاد هم استقرار ندارد . ارتباط تنگاتنگ اقتصاد با مسأله ربا موجب شده كه برخى تصور كنند اقتصاد بدون ربا امكان ندارد چنان‌كه منتسكيو معتقد بود : هيچ بازارى بدون ربا امكان ادامه حيات ندارد . در اسلام به شدت با ربا برخورد شده است و آن را از فحشا به مراتب بدتر شمرده است . در اين ميان فعاليت نظام بانكى