الشيخ محمد علي الگرامي القمي

575

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 3211 - كشتن حيوانى كه اذيّت مىرساند و مال كسى نيست اشكال ندارد . ولى كشتن و يا آزار حيوان بدون نفع خاصّ عقلائى جايز نيست و حتّى شكار به قصد تفريح فقط كه حيوانات را براى تفريح مورد هجوم مسلّحانه قرار دهند جايز نمىباشد و قبلًا گذشت كه مسافرت به اين عنوان حرام مىباشد . مسئله 3212 - اگر كسى بميرد و براى مخارج جلسات ترحيم و عزادارى خود وصيّت نكرده باشد ، ورثه‌اى كه بالغ باشند مىتوانند از سهم خودشان خرج كنند ، ولى از سهم وارث صغير نمىشود چيزى برداشت . مسئله 3213 - انسان نمىتواند بدون اذن حاكم شرع از مال كسى كه زكات يا خمس نمىدهد ، خمس يا زكات بردارد و به حاكم شرع برساند . مسئله 3214 - هر گونه ضرر مالى به ديگران حرام و موجب ضمان مىباشد حتّى اگر ريشه درخت همسايه در ملك انسان بيايد مىتواند از او بخواهد كه از آن جلوگيرى كند ، و اگر نكرد خود او مىتواند جلوگيرى نمايد ، و چنانچه ضررى هم از ريشه درخت به او برسد مىتواند از صاحب درخت بگيرد . مسئله 3215 - هر گونه تصرّف در مال ديگران اختصاصى يا اشاعى و مشترك بدون رضايتشان جايز نمىباشد حتى ديوارى كه مال دو نفر است هيچ كدام حقّ ندارند بدون اذن شريك ، آن را خراب كنند ، يا بسازند ، يا سر تير يا پايه عمارت خود را روى آن بگذارند ، يا به ديوار ميخ بكوبند ، ولى كارهايى كه معلوم است شريك راضى است ، مانند تكيه دادن به ديوار و لباس انداختن روى آن اشكال ندارد ، امّا اگر شريك او بگويد به اين كارها راضى نيستم اگر عرفاً تصرّف حساب نشود اشكال ندارد ، چنان كه ظاهراً تكيه دادن به ديوار اينطور مىباشد و گرنه جايز نمىباشد . مسئله 3216 - درخت ميوه‌اى كه شاخه آن از ديوار باغ بيرون آمده اگر انسان نداند كه صاحبش راضى است ، گرچه در برخى روايات در باره حق‌ّالمارّة آمده كه اگر افساد و يا زياده روى نشود خوردن از آن مانعى ندارد ، ليكن احتياط در ترك آن است مگر آنكه روى زمين ريخته باشد و قرائنى دالّ بر رضايت باشد . ائمه ( عليهم السلام ) هنگام رسيدن خرما دستور مىدادند ديوار باغشان را سوراخ كنند كه مردم بدانند جايز است استفاده نمايند .