الشيخ محمد علي الگرامي القمي

569

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 3183 - بنابر مشهور اگر كسى سگ شكارى ديگرى را تلف كند بايد چهل درهم نقره سكّه‌دار كه بيست و يك مثقال معمولى مىشود به او بدهد ، و اگر سگ محافظ خانه يا باغ كسى را تلف كند بايد بيست درهم نقره سكّه‌دار به او بدهد ، و اگر سگ گلّه كسى را تلف كند بايد بيست درهم نقره سكّه‌دار و به قولى يك گوسفند به او بدهد ، و اگر سگ محافظ مزرعه كسى را تلف كند بايد يك قفيز گندم كه ده صاع مىشود به او بدهد . ولى بنابر احتياط واجب اگر قيمت معمولى سگ بيش از اينها باشد در همه اين اقسام قيمت آن را بدهد ، و اگر كمتر باشد با هم مصالحه كنند . مسئله 3184 - اگر حيوان به زراعت يا مال كسى خسارت وارد كند بنابر مشهور اگر در شب باشد صاحب حيوان ضامن خسارت است ، و اگر در روز باشد ضامن نيست . ولى بنابر احتياط واجب در روز هم اگر صاحب حيوان مسامحه و كوتاهى كرده بايد خسارت را بدهد . تشريح و پيوند اعضاء مسئله 3185 - جايز نيست مرده مسلمان را تشريح كنند ، و اگر تشريح كنند حرام است و براى قطع سر و يا ساير اعضاى او ديه ثابت مىشود ، ولى تشريح مرده غير مسلمان اگر اهل ذمّه نباشد جايز است ، و در اهل ذمّه احوط ترك است ، مگر اين‌كه حفظ جان مسلمين يا اهل ذمّه بر آن متوقّف باشد . مسئله 3186 - اگر تشريح بدن غير مسلمان ممكن باشد تشريح بدن مسلمان براى ياد گرفتن مسائل طبّى جايز نيست ، اگر چه حفظ جان يك يا چند نفر از مسلمانان بر تشريح متوقّف باشد ، و اگر با امكان تشريح غير مسلمان ، بدن مسلمان را تشريح كنند معصيت كرده‌اند و بر آنان ديه واجب است . مسئله 3187 - اگر حفظ جان يك يا عدّه‌اى از مسلمانان بر تشريح انسان متوقّف باشد و تشريح غير مسلمان امكان نداشته باشد و تشريح بدن مصنوعى هم مفيد نباشد ، تشريح مسلمان جايز است . مسئله 3188 - ديه ميّت مسلمان آزاد مانند ديه جنين كاملى است كه هنوز روح در آن دميده نشده باشد . پس اگر جنازه مسلمان آزاد را سر ببرند يا شكمش را پاره كنند يا كار ديگرى را انجام دهند كه اگر زنده بود به جهت آن مىمرد بايد صد مثقال شرعى طلاى