الشيخ محمد علي الگرامي القمي
560
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
احكام قصاص و ديات مسئله 3151 - اگر شخص بالغ عاقل به اختيار خود عمداً و به ناحقّ ، مسلمان عاقلى را بكشد ، ورثه مقتول حقّ دارند به عنوان قصاص او را بكشند . و بنا بر احتياط واجب بايد با اجازه حاكم شرع باشد . و همچنين است در قصاص اعضاء . مسئله 3152 - اگر كسى ديگرى را امر كند به كشتن مسلمانى به ناحقّ ، و قاتل و دستور دهنده هر دو بالغ و عاقل و آزاد باشند قاتل را مىكشند و دستور دهنده را در زندان نگه مىدارند تا بميرد . و همچنين است اگر يك كدام شخصى را نگه دارد تا ديگرى او را بكشد . مسئله 3153 - اگر فرزندى پدر يا مادر خود را عمداً و به ناحقّ بكشد از او قصاص مىشود . ولى اگر پدرى فرزند خود را عمداً بكشد بايد به دستورى كه در احكام ديه گفته مىشود ديه بدهد ، و حاكم شرع نيز دستور مىدهد او را تعزير كنند ولى قصاص نمىشود . و بنابر مشهور از مادر براى كشتن فرزند قصاص مىشود ولى احتياط ، خوب است . مسئله 3154 - اگر دو نفر يا بيشتر ، مسلمانى را بكشند به نحوى كه همه در كشتن او شريك باشند ، مثل اينكه هر دو به او ضربه بزنند و از ضربه هر دو بميرد ، ورثه مقتول مىتوانند بعضى را بكشند و از ديگران سهم ديه را بگيرند و مىتوانند همه را بكشند . و در هر حال بايد تفاوت ديه كسى را كه مىكشند بپردازند . مثلًا اگر بخواهند دو نفر را بكشند بايد به ورثه هر كدام نصف ديه او را بدهند . ولى در اين موارد بهتر است قصاص نشود و فقط از هر يك از قاتلها سهم ديه را بگيرند .